Bàn về hành vi gây mất trật tự công cộng ở khu dân cư và hình thức xử lý theo quy định pháp luật

Theo đó, tại Điểm a, khoản 1, Điều 8 Nghị định số 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 30/10/2025 (có hiệu lực từ ngày 15/12/2025) quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình có quy định: xử phạt vi phạm hành chính phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với một trong các hành vi: Gây mất trật tự công cộng ở nơi biểu diễn nghệ thuật, nơi tổ chức các hoạt động văn hóa, thể dục thể thao, thương mại, trụ sở cơ quan, tổ chức, khu dân cư hoặc ở những nơi công cộng khác, trừ trường hợp quy định tại điểm a khoản 2 Điều 8: Sử dụng rượu, bia, các chất kích thích gây mất trật tự công cộng (bị xử phạt từ 2.000.000 đến 3.000.000 đồng).

Cần phân biệt hành vi này và hành vi quy định tại Điểm a khoản 1 Điều 9: Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện các quy định về giữ yên tĩnh của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, nhà điều dưỡng, trường học hoặc ở những nơi khác có quy định phải giữ yên tĩnh chung (phân biệt qua địa điểm gây mất trật tự công cộng).

Tại khoản 1, Điều 2, Thông tư số 124/2021/TT-BCA của Bộ Công an ban hành ngày 28/12/2021 quy định khu dân cư: là nơi người dân, hộ gia đình cư trú tập trung trong phạm vi một khu vực nhất định, là tên gọi chung của thôn, làng, bản, ấp, buôn, phum, sóc, khóm, tổ dân phố, khu phố và đơn vị dân cư tương đương.

Việc dư luận xã hội đang quan tâm là hành vi hát karaoke, loa kẹo kéo của các cá nhân, tổ chức khi tổ chức sự kiện, đám tiệc, trong các dịp tiếp khách hay hát thường xuyên, bất kể giờ giấc gây ảnh hưởng đến hàng xóm, láng giềng trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, hiện tại không có quy định cấm hát karaoke loại hình này. Chỉ khi cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi mà chứng minh được gây mất trật tự công cộng khu dân cư hoặc các địa điểm nêu trên thì mới bị xử phạt theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, việc áp dụng quy định tại Điều 22, Nghị định số 282/2025/NĐ-CP hoàn toàn khác với quy định về xử lý vi phạm các quy định về tiếng ồn (vượt quy chuẩn kỹ thuật về tiếng ồn tính bằng chỉ số dBA). Tại Khoản 7, Điều 3, Nghị định số 45/2022/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 07/7/2022 có quy định: Nơi công cộng là công viên, khu vui chơi, giải trí, khu kinh doanh, dịch vụ tập trung, chợ, nhà ga, bến xe, bến tàu, bến cảng, bến phà và những nơi phục vụ chung cho nhu cầu của nhiều người.

Hành vi gây tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật sẽ bị xử lý bằng nhiều khung phạt căn cứ vào độ ồn dBA có thể từ 1.000.000 đồng đến 160.000.000 đồng, ngoài ra còn áp dụng hình thức xử phạt bổ sung, khắc phục hậu quả như: Đình chỉ hoạt động gây ô nhiễm tiếng ồn của cơ sở; Buộc thực hiện biện pháp giảm thiểu tiếng ồn đạt quy chuẩn kỹ thuật trong thời hạn do người có thẩm quyền xử phạt ấn định trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính; Buộc chi trả kinh phí trưng cầu giám định, kiểm định, đo đạc và phân tích mẫu môi trường trong trường hợp có vi phạm về tiếng ồn vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường hoặc gây ô nhiễm tiếng ồn theo định mức, đơn giá hiện hành đối với các vi phạm quy định trên.

Như vậy, căn cứ các văn bản pháp lý nói trên, hiện nay không chỉ gây tiếng ồn, mất trật tự công cộng ở khu dân cư sau 22 giờ mới bị xử phạt theo cách hiểu trước đây mà trong bất kể khung giờ nào trong ngày, khi cá nhân, tổ chức thực hiện hành vi này cũng có thể bị xử lý theo quy định pháp luật. Có thể hiểu, việc áp dụng quy định tại Nghị định số 282/2025/NĐ-CP ngày 30/10/2025 mang tính chất định tính (không phải phụ thuộc vào máy đo và độ ồn xác định qua chỉ số dBA) còn quy định tại Nghị định số 45/2022/NĐ-CP ban hành ngày 07/7/2022 mang tính chất định lượng (phải căn cứ vào chỉ số dBA).

Ảnh minh họa (Nguồn: Công an phường Cái Vồn)

Ngoài ra, trường hợp cá nhân, tổ chức bị thiệt hại do hành vi gây mất trật tự công cộng của cá nhân, tổ chức khác (bị mất ngủ, ảnh hưởng quá trình sinh hoạt, học tập, làm việc…) có thể khởi kiện ra Tòa án dân sự theo Điều 584, Bộ luật Dân sự năm 2015. Việc Tòa án thụ ký vụ khởi kiện phải căn cứ vào các tình tiết: có thiệt hại xảy ra; Có hành vi gây thiệt hại là hành vi trái pháp luật; Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại xảy ra; Có lỗi cố ý hoặc lỗi vô ý của người gây thiệt hại. Để khởi kiện, cá nhân, tổ chức cần thu thập chứng cứ và xác định thiệt hại: Ghi nhận mức độ (ví dụ như dùng điện thoại ghi âm/ghi hình); Chứng cứ thiệt hại: Tập hợp hồ sơ y tế, đơn thuốc (nếu mất ngủ, căng thẳng), ghi nhận sự ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt; Biên bản: Giữ lại các biên bản của Công an xã, phường, Tổ hòa giải cơ sở... Cá nhân, tổ chức có thể gửi trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính, hoặc qua Cổng thông tin điện tử Tòa án (nếu có).

Chính vì vậy, cá nhân, tổ chức cần tiếp cận quy định pháp luật cụ thể và hiểu đúng về tình huống này, tránh gây hoang mang dư luận và đăng tải, chia sẻ các thông tin không chính thống, sai sự thật.