Cảnh giác trước thủ đoạn giả dạng hình ảnh, giọng nói bằng công nghệ AI

Đáng chú ý, nhiều đối tượng đã sử dụng công nghệ AI để thu thập hình ảnh, giọng nói và thông tin cá nhân của người dân từ mạng xã hội cũng như các nguồn công khai khác. Từ những dữ liệu thu thập được, chúng tạo ra các đoạn ghi âm, cuộc gọi thoại hoặc video giả mạo có độ chân thực rất cao, khiến nạn nhân dễ nhầm lẫn với người thật, việc thật.

Thủ đoạn phổ biến hiện nay là đối tượng giả danh Công an, người thân trong gia đình, bạn bè thân thiết để gọi điện thoại, nhắn tin hoặc thực hiện cuộc gọi video. Nội dung trao đổi thường xoay quanh các tình huống “khẩn cấp” như tai nạn, bệnh tật, sự cố công việc, đóng viện phí cấp cứu, khẩn trương làm định danh mức độ 2, đóng tiền học phí, bảo hiểm y tế sắp hết hạn.... yêu cầu xử lý gấp các vấn đề về tài chính. Thực tế cho thấy, các đối tượng còn dựng hẳn video giả mạo, mô phỏng bối cảnh cụ thể như trong bệnh viện, tại cơ quan làm việc hoặc ở nước ngoài để tăng độ tin cậy. Khi nạn nhân tỏ ra nghi ngờ, chúng tiếp tục gây áp lực tâm lý, thúc ép phải hành động nhanh nếu không “hậu quả sẽ nghiêm trọng”. Đây chính là vấn đề khiến nhiều người không kịp kiểm chứng thông tin, dễ rơi vào bẫy lừa đảo.

Chính yếu tố khẩn trương, bất ngờ cùng hình ảnh, giọng nói quen thuộc được tạo ra bằng công nghệ AI đã khiến nhiều người mất cảnh giác, vội vàng chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân quan trọng cho đối tượng.

Không chỉ nhằm mục tiêu chiếm đoạt tài sản, thời gian gần đây đối tượng sử dụng công nghệ AI còn mạo danh giọng nói lãnh đạo gọi điện đến doanh nghiệp, đơn vị hành chính hoặc người dân, để kêu gọi ủng hộ quỹ từ thiện, ủng hộ lụt bão, gây quỹ vì người nghèo... và cho tài khoản yêu cầu chuyển tiền ngay, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động của cơ quan, doanh nghiệp và gây rối nội bộ, tạo ra sự hoang mang trong dư luận, làm ảnh hưởng đến môi trường đầu tư và phát triển kinh tế,tình hình an ninh trật tự địa phương.

Đây là một hình thức tấn công nguy hiểm, đòi hỏi mọi người, cơ quan và doanh nghiệp phải nâng cao cảnh giác, tránh trở thành nạn nhân của tội phạm lừa đảo. Để góp phần phòng ngừa, ngăn chặn các hoạt động lừa đảo, đặc biệt là lừa đảo qua mạng, mọi người cần lưu ý như sau:

1. Cần cảnh giác trước các cuộc gọi video hoặc tin nhắn đa phương tiện có dấu hiệu như: thời lượng ngắn bất thường, chất lượng kết nối chập chờn; khuôn mặt thiếu cảm xúc tự nhiên, mắt ít chớp hoặc hướng nhìn không tập trung; màu sắc da và ánh sáng không khớp với bối cảnh phía sau; vùng cổ hoặc viền tóc bị mờ nhòe; âm thanh, giọng nói đều đều, thiếu ngữ điệu tự nhiên hoặc khẩu hình miệng không khớp với lời nói.

2. Trước những tình huống được cho là khẩn cấp, người dân cần bình tĩnh, chủ động ngắt cuộc gọi và xác thực lại qua kênh liên lạc truyền thống (điện thoại) trước khi thực hiện bất kỳ yêu cầu, giao dịch tài chính hay cung cấp thông tin nào.

3. Không chia sẻ, cung cấp thông tin cá nhân cho bất kỳ người nào khi chưa biết rõ nhân thân và lai lịch của người đó; thận trọng, rà soát và kiểm tra kỹ thông tin trước khi thực hiện các giao dịch điện tử, giao dịch trực tuyến; cảnh giác khi nhận các cuộc gọi mà người gọi tự xưng là cán bộ các cơ quan nhà nước, yêu cầu điều tra, giải quyết vụ án qua điện thoại…

4. Thường xuyên theo dõi thông tin cảnh báo tội phạm, nâng cao ý thức cảnh giác, tự quản, tự phòng, tự đề kháng để phòng ngừa tội phạm; trường hợp có nghi ngờ về hoạt động phạm tội công nghệ cao, lừa đảo chiếm đoạt tài sản thì kịp thời thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận và hướng dẫn giải quyết./.