Đèn pha và câu chuyện văn hóa giao thông

        Trong vô số yếu tố cấu thành văn hóa giao thông thì cách sử dụng đèn pha (đèn chiếu xa) là một trong những “tấm gương” phản chiếu nhận thức và ý thức của người tham gia giao thông. Đèn pha tạo ra để hỗ trợ người lái xe khi đi trong điều kiện thiếu sáng, ban đêm. Thế nhưng, không ít người vô tình biến nó thành công cụ gây phiền toái, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cho người khác vì sử dụng không đúng cách.

        Những bất tiện từ việc dùng đèn pha chưa đúng cách

        Hẳn ai trong chúng ta từng lái xe vào ban đêm đều không ít lần bị “chói mắt” khi gặp xe đi ngược chiều bật đèn pha rọi thẳng vào mặt. Trong nhiều tình huống, ánh sáng mạnh từ đèn pha có thể khiến người điều khiển phương tiện đối diện bị lóa mắt, mất phương hướng trong vài giây, khoảng thời gian tuy ngắn nhưng tiềm ẩn nguy cơ xảy ra tai nạn rất cao, đặc biệt là trên đường hẹp, có nhiều ngã rẽ, đường cua.

        Một thực tế đáng buồn là tình trạng sử dụng đèn pha sai cách vẫn phổ biến từ đường quê đến quốc lộ, từ xe máy đến ô tô. Có người cho rằng “đường tối thì phải mở pha mới thấy rõ”, có người viện lý do “sợ người khác không thấy mình” mà ít ai nghĩ đến người đang đi đối diện, người phía trước hay thậm chí là người đi bộ bên lề đường. Một số tài xế ô tô còn có thói quen đèn bật pha liên tục để “dằn mặt” hoặc cảnh cáo xe đối diện đang đi sai làn, không giảm đèn, kiểu phản ứng “ăn miếng trả miếng” càng khiến giao thông trở nên căng thẳng, thiếu hợp tác và đẩy cao nguy cơ xảy ra va chạm.

        Nhiều xe máy “độ” lại hệ thống đèn, lắp thêm đèn LED cực mạnh nhưng không chuyển về chế độ chiếu gần khi gặp người đối diện. Những ánh sáng ấy không chỉ gây nguy hiểm mà còn cho thấy một sự lệch lạc trong nhận thức: coi ánh sáng là “thể hiện”, là “ngầu”, thay vì công cụ phục vụ an toàn giao thông.

Xe ô tô bật đèn pha (đèn chiếu xa)

        Dùng đèn pha như thế nào cho đúng?

        Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 đã quy định 4 trường hợp người lái xe phải tắt đèn pha, bật đèn chiếu gần, đồng thời thay đổi thời gian bật đèn xe.

        Về sử dụng đèn, khoản 2 Điều 20 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 quy định, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng phải tắt đèn chiếu xa, bật đèn chiếu gần trong các trường hợp: khi gặp người đi bộ qua đường; khi đi trên các đoạn đường qua khu đông dân cư có hệ thống chiếu sáng đang hoạt động; khi gặp xe đi ngược chiều, trừ trường hợp dải phân cách có khả năng chống chói; khi chuyển hướng xe tại nơi đường giao nhau.

        Về thời gian sử dụng đèn, người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng tham gia giao thông đường bộ phải bật đèn chiếu sáng phía trước trong thời gian từ 18 giờ ngày hôm trước đến 6 giờ ngày hôm sau hoặc khi có sương mù, khói, bụi, trời mưa, thời tiết xấu làm hạn chế tầm nhìn.

        Nghị định số 168/2024/NĐ-CP, ngày 26/12/2024 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính về trật tự, an toàn giao thông trong lĩnh vực giao thông đường bộ; trừ điểm, phục hồi điểm giấy phép lái xe quy định tài xế ô tô không sử dụng hoặc sử dụng không đủ đèn chiếu sáng trong khoảng thời gian hoặc các trường hợp nêu trên sẽ bị phạt từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng; mức phạt đối với người điều khiển xe máy về hành vi này là 200.000 - 400.000 đồng.

        Sử dụng đèn pha đúng cách không chỉ là tuân thủ luật giao thông mà còn thể hiện ý thức và sự tôn trọng đối với người cùng tham gia giao thông./.