Cảnh báo “bắt cóc online” - khi nạn nhân tự giam mình trong chiếc bẫy trên không gian mạng

Mới đây, Công an tỉnh Vĩnh Long đã kịp thời giải cứu thành công một trường hợp có dấu hiệu bị các đối tượng thao túng, đe dọa theo thủ đoạn thường được gọi là “bắt cóc online”. Vụ việc một lần nữa cho thấy, tội phạm trên không gian mạng ngày càng tinh vi, không nhất thiết phải dùng vũ lực nhưng vẫn có thể khiến nạn nhân rơi vào tình trạng hoảng sợ, mất khả năng kiểm soát hành vi.

“Bắt cóc” nhưng không cần đưa nạn nhân đi đâu, khác với những vụ bắt cóc truyền thống, “bắt cóc online” thường bắt đầu bằng một cuộc gọi hoặc tin nhắn qua mạng xã hội.

Đối tượng có thể giả danh cơ quan Công an, Viện kiểm sát, Tòa án, ngân hàng hoặc một cơ quan chức năng nào đó, thông báo nạn nhân có liên quan đến một vụ án, vụ việc nghiêm trọng; thậm chí cáo buộc nạn nhân liên quan đến đường dây tội phạm, rửa tiền hoặc vi phạm pháp luật. Sau khi tạo tâm lý hoảng sợ, các đối tượng tiếp tục yêu cầu nạn nhân giữ bí mật, không được kể cho người thân, không được tắt điện thoại và phải làm theo hướng dẫn.

Có trường hợp, đối tượng yêu cầu nạn nhân di chuyển đến một nơi vắng người, thuê phòng nghỉ hoặc ở một địa điểm riêng biệt; sử dụng điện thoại để gọi video, chụp ảnh, quay hình ảnh nhằm chứng minh đang “hợp tác điều tra”. Đáng nói, trong suốt quá trình này, nạn nhân thường bị đặt trong trạng thái căng thẳng, sợ hãi và tin rằng mình đang bị cơ quan chức năng điều tra hoặc đang bị theo dõi. Từ đó, đối tượng có thể tiếp tục yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP hoặc chuyển tiền để “chứng minh tài sản trong sạch”, “đóng tiền bảo lãnh”, “phục vụ điều tra”.

Thực chất, không có vụ bắt cóc nào theo nghĩa thông thường nhưng nạn nhân lại bị khống chế về tâm lý và tự tách mình khỏi những người có thể giúp đỡ. Điểm nguy hiểm nhất của thủ đoạn này không nằm ở công nghệ mà nằm ở khả năng thao túng tâm lý của các đối tượng. Chúng thường tạo ra cảm giác cấp bách, liên tục gây áp lực và không cho nạn nhân có thời gian suy nghĩ. Khi nạn nhân hoảng sợ, đối tượng lập tức đưa ra “mệnh lệnh” tiếp theo.

Ban Phụ nữ Công an tỉnh thường xuyên phối hợp cùng nhà trường tổ chức tuyên truyền kiến thức pháp luật 

Chính vì vậy, người đang rơi vào tình huống này có thể không nhận ra mình đang bị lừa, thậm chí từ chối nghe điện thoại của người thân vì tin rằng nếu tiết lộ thông tin, mình sẽ “vi phạm yêu cầu điều tra”. Đây cũng là lý do gia đình, người thân và lực lượng Công an đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc phát hiện, ngăn chặn kịp thời.

Trước tình trạng tội phạm sử dụng không gian mạng để lừa đảo, đe dọa và thao túng tâm lý, Công an tỉnh Vĩnh Long khuyến cáo người dân cần nêu cao tinh thần cảnh giác. Cơ quan Công an không yêu cầu người dân chuyển tiền vào tài khoản cá nhân để phục vụ điều tra, không yêu cầu cung cấp mã OTP, mật khẩu tài khoản ngân hàng qua điện thoại. Khi nhận được cuộc gọi tự xưng là Công an, Viện kiểm sát, Tòa án hoặc cơ quan Nhà nước thông báo liên quan đến vụ án, người dân cần bình tĩnh xác minh thông tin, tuyệt đối không làm theo các yêu cầu bất thường.

Nếu người thân có biểu hiện bất thường như đột nhiên mất liên lạc, tắt máy, rời khỏi nhà, thuê phòng ở riêng, liên tục gọi video theo yêu cầu của người lạ, hoảng loạn hoặc yêu cầu chuyển tiền, gia đình cần nhanh chóng tìm hiểu nguyên nhân và liên hệ cơ quan Công an gần nhất. Khi nghi ngờ bản thân hoặc người thân đang trở thành nạn nhân của thủ đoạn “bắt cóc online”, cần bình tĩnh dừng liên lạc với đối tượng, không chuyển tiền và báo ngay cho cơ quan Công an để được hỗ trợ.