Cảnh báo vi phạm pháp luật khi dùng AI tạo ảnh đăng tải trên không gian mạng

Gần đây nhất vào ngày 09/6/2026, liên quan đến thông tin cá sấu xuất hiện tại khu vực kênh Vịnh Tre (Tổ 9, ấp Tân Thành, xã Núi Cấm, tỉnh An Giang). Tiếp nhận thông tin, Ủy ban Nhân dân xã Núi Cấm đã chỉ đạo Công an xã phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức xác minh thì việc phát hiện, chụp ảnh cá sấu trên kênh Vịnh Tre là không đúng sự thật. Việc “chế” ảnh rồi đăng lên mạng xã hội thông tin giả về cá sấu xuất hiện không những làm dư luận hoang mang mà còn tốn công sức, chi phí khi các cơ quan chức năng phải tìm kiếm tung tích và lùng bắt cá sấu giả.

Hình ảnh cá sấu trên kênh Vịnh Tre (tỉnh An Giang) được tạo bằng AI gây hoang mang dư luận (nguồn Internet)

Trước đó, vào tháng 5/2026, Công an xã Tiểu Cần, tỉnh Vĩnh Long nhận được tin báo của người dân về việc phát hiện có hai con cá sấu trên đoạn sông Tiểu Cần, khiến các lực lượng ở địa phương phát thông tin cảnh báo cho dân và mất một ngày tìm kiếm dấu vết cá sấu. Tuy nhiên, qua quá trình xác minh, làm việc với trường hợp cung cấp thông tin xác định, hình ảnh lan truyền được xác định là do công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) tạo dựng.

Công an xã Tiểu Cần phối hợp các ngành chức năng xác minh thông tin về cá sấu xuất hiện trên sông Tiểu Cần

Theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt hành chính trong lĩnh vực bưu chính viễn thông, tần số vô tuyến điện, công nghệ thông tin và giao dịch điện tử (gọi tắt là Nghị định 15) thì hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, hay cung cấp, chia sẻ thông tin thiết bị, gây hoang mang trong Nhân dân đối với cá nhân sẽ bị phạt tiền từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng. Kể từ ngày 01/7/2026, Nghị định 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin có hiệu lực; theo đó hành vi cung cấp thông tin giả mạo gây hoang mang trong Nhân dân sẽ bị xử phạt từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng đối với cá nhân và phạt từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với tổ chức. Đồng thời cá nhân, tổ chức vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là phải gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật, buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm cộng đồng hoặc kênh nội dung do thực hiện hành vi vi phạm trên.

Trường hợp người vi phạm không đăng thông tin giả lên mạng xã hội mà báo tin giả cho cơ quan chức năng có thể bị xử lý theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng, chống bạo lực gia đình thì việc cố ý báo thông tin giả, không đúng sự thật đến các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền sẽ bị xử phạt từ 3.000.000 - 4.000.000 đồng. Ngoài ra, tại điều 288 Bộ luật hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), hành vi đưa tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân nếu gây hậu quả nghiêm trọng có thể bị xử lý hình sự về tội “đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng máy tính, mạng viễn thông” hoặc tội “gây rối trật tự công cộng” được quy định tại điều 318 Bộ luật Hình sự.

Không gian mạng là phương tiện gần gũi và dễ dàng để kết nối mọi người, nhưng cũng ẩn chứa những rủi ro, cạm bẫy. Không phải mọi thông tin trên mạng xã hội đều an toàn và đáng tin cậy, nên mỗi cá nhân phải hành động có trách nhiệm trên không gian mạng là cách bảo vệ mình, bảo vệ những người xung quanh và góp phần xây dựng một xã hội văn minh, tuân thủ pháp luật góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh.