Chủ động phòng ngừa tội phạm mua bán người và lừa đảo trên không gian mạng

Một trong những vấn đề nổi lên hiện nay là tình trạng các đối tượng lợi dụng mạng xã hội để tuyển dụng lao động với những lời quảng cáo dẫn dụ, nhằm lừa đưa người dân sang nước ngoài làm việc trong các trung tâm lừa đảo trực tuyến, casino trá hình. Không ít người đã trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người và cưỡng bức lao động.

Công an làm việc với các công dân sau khi bị lừa sang nước ngoài (L.N.D ngồi giữa)

Câu chuyện của L.N.D (sinh năm 2005, ngụ phường Sơn Đông, tỉnh Vĩnh Long) là một bài học cảnh tỉnh đối với những ai đang có nhu cầu tìm kiếm việc làm trên mạng xã hội.

Tháng 4/2025, thông qua một fanpage Facebook có tên "Bến xe Phương Đông", D thấy thông tin tuyển dụng với mức lương 500.000 đồng/ngày, được bao ăn ở và không phải đóng bất kỳ khoản chi phí nào. Tin tưởng vào những lời giới thiệu hấp dẫn, D đến Bến xe Miền Đông (Thành phố Hồ Chí Minh) theo hướng dẫn. Sau nhiều lần được đưa lên các phương tiện khác nhau, D bị các đối tượng cho uống nước có pha chất gây mê. Khi tỉnh dậy thì đã bị đưa qua Cửa khẩu Quốc tế Mộc Bài sang Campuchia. 

Tại đây, D bị đưa vào một khu vực được canh phòng nghiêm ngặt với hàng rào thép gai, nhiều lớp canh gác và bảo vệ có mang theo hung khí và vũ khí. Điện thoại cùng toàn bộ giấy tờ tùy thân bị thu giữ ngay khi vừa đến nơi. Khi D bày tỏ mong muốn được trở về Việt Nam, các đối tượng yêu cầu phải nộp 200 triệu đồng tiền chuộc. Không có khả năng chi trả, D bị ép buộc làm việc trong một trung tâm lừa đảo trực tuyến.

Mỗi ngày, D phải làm việc từ 7 giờ sáng đến 10 giờ đêm, có ngày kéo dài từ 16 đến 18 tiếng. Công việc là sử dụng các tài khoản Facebook giả để tiếp cận, làm quen với người Việt Nam và người nước ngoài nhằm dẫn dụ họ tham gia các sàn đầu tư, lừa đảo trực tuyến. Nếu đánh máy chậm hoặc không hoàn thành chỉ tiêu, D bị đánh bằng bàn phím, gậy nhựa, bị bắt quỳ trên bàn phím đã bị tháo các phím, không được ăn uống hoặc bắt cả nhóm chịu phạt. Những người có ý định bỏ trốn nhưng không thành công đều bị chích điện, đánh đập dã man trước sự chứng kiến của nhiều người. Điều kiện sinh hoạt vô cùng khắc nghiệt. Người bị bệnh không được nghỉ mà chỉ được truyền nước ngay tại chỗ làm việc, vừa truyền nước vừa tiếp tục làm. Nếu buồn ngủ hoặc không hoàn thành công việc sẽ tiếp tục bị hành hung. 

"Tôi rất hối hận vì đã quá tin vào những lời quảng cáo trên mạng xã hội. Không có công việc nào vừa nhẹ nhàng mà thu nhập lại quá cao như vậy. Tôi mong mọi người khi tìm việc hãy đến những nơi uy tín, đừng để rơi vào hoàn cảnh như tôi", D chia sẻ sau khi được lực lượng chức năng giải cứu trở về Việt Nam.

Cán bộ Công an tỉnh Vĩnh Long và Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Vĩnh Xương (An Giang) làm thủ tục tiếp nhận số công dân bị Campuchia trục xuất

Theo Đại tá Trần Văn Kỳ, Trưởng phòng, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội Công an tỉnh Vĩnh Long, thời gian qua tình hình tội phạm mua bán người, đặc biệt là các hành vi lợi dụng mạng xã hội để dụ dỗ người dân sang nước ngoài lao động với mức lương cao, việc nhẹ đang có chiều hướng diễn biến phức tạp.

Từ sau khi sáp nhập đơn vị hành chính đến nay, dưới sự chỉ đạo của Cục Cảnh sát hình sự và Ban Giám đốc Công an tỉnh, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội đã phối hợp với Đồn Biên phòng các tỉnh giáp Campuchia tiếp nhận 132 công dân có hộ khẩu thường trú tại tỉnh Vĩnh Long do phía Campuchia trao trả sau các đợt truy quét các trung tâm lừa đảo trực tuyến.

Qua xác minh, hầu hết các trường hợp đều có điểm chung là thiếu thông tin, nhẹ dạ, cả tin vào các lời mời gọi tuyển dụng trên mạng xã hội. Khi sang Campuchia, nhiều người bị cưỡng bức lao động trong các casino hoặc các trung tâm lừa đảo trực tuyến, bị quản lý chặt chẽ, đe dọa, đánh đập và ép buộc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Thực tế cho thấy, các đối tượng phạm tội thường lợi dụng các nền tảng mạng xã hội để đăng tải các thông tin tuyển dụng hấp dẫn, sử dụng hình ảnh văn phòng hiện đại, mức lương cao, chế độ đãi ngộ tốt nhằm tạo lòng tin. Sau khi người lao động đồng ý, các đối tượng bố trí phương tiện đưa đón, lo toàn bộ chi phí đi lại, nhưng thực chất là từng bước đưa nạn nhân sang nước ngoài để bán vào các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia.

Trước tình hình trên, Công an tỉnh Vĩnh Long khuyến cáo người dân cần hết sức cảnh giác trước các thông tin tuyển dụng trên không gian mạng. Tuyệt đối không tin vào những lời hứa hẹn về việc làm có thu nhập cao nhưng không rõ địa chỉ, không có thông tin về doanh nghiệp hoặc giấy phép hoạt động hợp pháp. Khi có nhu cầu tìm việc làm, đặc biệt là làm việc ở nước ngoài, người dân cần liên hệ các cơ quan chức năng, Trung tâm giới thiệu việc làm hoặc các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài đã được cấp phép để được tư vấn, hướng dẫn đầy đủ theo quy định của pháp luật.

Mỗi người dân cũng cần nâng cao ý thức tự bảo vệ mình; không kết bạn, tham gia các hội, nhóm kín trên mạng xã hội khi chưa xác minh rõ thông tin; không cung cấp thông tin cá nhân, giấy tờ tùy thân hoặc chuyển tiền theo yêu cầu của người lạ. Đồng thời, tích cực tuyên truyền, nhắc nhở người thân, bạn bè nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo mới của tội phạm. Khi phát hiện các đối tượng có biểu hiện dụ dỗ, lôi kéo đi lao động ở nước ngoài trái phép hoặc có dấu hiệu hoạt động mua bán người, cưỡng bức lao động, người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an nơi gần nhất để được tiếp nhận, xác minh và xử lý theo đúng quy định của pháp luật.

Phòng ngừa tội phạm là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi người dân hãy nâng cao tinh thần cảnh giác, chủ động bảo vệ bản thân và gia đình trước những chiêu trò "việc nhẹ, lương cao" để không trở thành nạn nhân của các đường dây mua bán người và lừa đảo xuyên quốc gia.