Vĩnh Long: Những chuyển biến qua 05 năm xây dựng khu dân cư, xã, phường, cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục an toàn về an ninh, trật tự

Chuyển biến từ nhận thức đến hành động

Giai đoạn 2021 - 2026 diễn ra trong bối cảnh có nhiều thay đổi lớn về kinh tế - xã hội và tổ chức bộ máy, đặc biệt là việc hợp nhất tỉnh Vĩnh Long với tỉnh Bến Tre, tỉnh Trà Vinh (cũ), sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã và vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp. Số xã, phường giảm từ khoảng 300 xuống còn 124; số cơ quan thuộc diện theo dõi cũng biến động nhiều do kết thúc hoạt động của cấp huyện và sắp xếp lại tổ chức bộ máy. Những thay đổi diễn ra trong thời gian ngắn đòi hỏi lực lượng Công an phải kịp thời rà soát, cập nhật đối tượng quản lý, hướng dẫn các đơn vị thực hiện, bảo đảm không bỏ sót hoặc chồng chéo trong đánh giá.

Trước yêu cầu đó, Công an các cấp trong tỉnh đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền, Ban Chỉ đạo Thực hiện phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc cùng cấp triển khai đồng bộ các nội dung của Thông tư. Công tác tuyên truyền được đẩy mạnh qua nhiều kênh: hội nghị, tập huấn, Cổng thông tin điện tử, hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội, Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và tuyên truyền trực tiếp tại địa bàn dân cư, cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục.

Nhờ đó, nhận thức của cấp ủy, chính quyền, người đứng đầu, cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, học sinh, sinh viên và Nhân dân có chuyển biến rõ rệt. Việc xây dựng đơn vị đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự” không còn được nhìn nhận đơn thuần là hoàn thiện hồ sơ để được công nhận hằng năm, mà gắn trực tiếp với trách nhiệm tự phòng, tự quản, tự bảo vệ, phòng ngừa tội phạm và giải quyết các vấn đề phát sinh ngay tại cơ sở.

Tỷ lệ đạt chuẩn duy trì ở mức cao

Qua 05 năm triển khai, kết quả đạt chuẩn ở các nhóm đối tượng như sau:

- Khu dân cư: đạt từ 98,6% đến 99,5%.

- Cơ quan: duy trì khoảng 98%, đạt 99% vào năm 2025.

- Doanh nghiệp: đạt từ 97% đến 99,6%.

- Cơ sở giáo dục: tăng từ 97% (năm 2023) lên 99,6% (năm 2025).

- Xã, phường: giai đoạn 2022 - 2024 đạt từ 90% đến 96,8%; riêng năm 2025, sau khi sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, toàn bộ 124/124 xã, phường của tỉnh đều được đánh giá đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự”.

Kết quả này phản ánh sự nỗ lực thích ứng của cấp ủy, chính quyền, lực lượng Công an và các cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục trước những thay đổi về tổ chức bộ máy, địa giới hành chính; đồng thời cho thấy phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tiếp tục được duy trì hiệu quả trong điều kiện mới.

Công tác đánh giá, xét duyệt được thực hiện đúng trình tự, thủ tục quy định, gắn với kiểm tra kết quả thực hiện các tiêu chí của từng đối tượng. Việc trao Giấy công nhận được kết hợp tổng kết phong trào, biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích, tạo động lực để các đơn vị tiếp tục duy trì và nâng cao chất lượng các tiêu chí đã đạt. Qua đó, nhiều mô hình tự quản, tự phòng, tự bảo vệ, tự hòa giải tiếp tục được củng cố, nhân rộng; người dân, người lao động, học sinh, sinh viên ngày càng chủ động tham gia phòng ngừa, phát hiện, cung cấp thông tin liên quan đến tội phạm, vi phạm pháp luật, góp phần giải quyết nhiều mâu thuẫn, vụ việc từ sớm, ngay tại cơ sở.

Từ kết quả công nhận đến hiệu quả thực chất về an ninh, trật tự

Thực tiễn 05 năm triển khai cho thấy một số kinh nghiệm quan trọng:

Thứ nhất, để việc xây dựng đơn vị đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự” thực sự phát huy hiệu quả, trước hết phải có sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của cấp ủy, chính quyền và sự quan tâm, trách nhiệm của người đứng đầu. Ở những nơi nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự được đưa vào chương trình, kế hoạch công tác và thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, việc xây dựng đơn vị an toàn được triển khai bài bản, có chiều sâu. Vai trò tham mưu của lực lượng Công an trong đề xuất chủ trương, hướng dẫn thực hiện, kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Thứ hai, công tác tuyên truyền cần được thực hiện linh hoạt, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Trong điều kiện địa bàn rộng, dân cư và đối tượng quản lý đa dạng sau hợp nhất, không thể áp dụng một phương thức chung cho tất cả. Việc kết hợp giữa hội nghị, sinh hoạt khu dân cư, Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc với Cổng thông tin điện tử, mạng xã hội, truyền thanh cơ sở và các nền tảng số giúp nội dung tuyên truyền đến gần hơn với từng nhóm đối tượng.

Thứ ba, công tác hướng dẫn phải được thực hiện từ sớm, vướng mắc cần được tháo gỡ ngay từ cơ sở. Thực tế cho thấy, một số cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục còn lúng túng khi tự đánh giá kết quả thực hiện các tiêu chí; nếu chỉ kiểm tra vào thời điểm xét duyệt, hồ sơ dễ phải bổ sung, chỉnh sửa nhiều lần. Việc chủ động hướng dẫn ngay trong quá trình thực hiện giúp đơn vị hiểu đúng quy định, nâng cao chất lượng thực hiện các tiêu chí, tránh tình trạng chỉ tập trung hoàn thiện hồ sơ vào cuối năm.

Thứ tư, cần thường xuyên rà soát, cập nhật chính xác danh sách đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh. Quá trình hợp nhất tỉnh, sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp làm phát sinh nhiều thay đổi về tổ chức, tên gọi, phạm vi quản lý của các cơ quan, đơn vị. Nếu không cập nhật kịp thời, rất dễ dẫn đến bỏ sót, trùng lặp, gây khó khăn cho công tác đăng ký, đánh giá, xét duyệt và tổng hợp kết quả.

Phát huy vai trò tự quản của cơ sở

Xây dựng địa bàn, cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục an toàn về an ninh, trật tự chỉ thực sự bền vững khi phát huy được khả năng tự quản, tự phòng, tự bảo vệ của mỗi cộng đồng, mỗi đơn vị. Các mô hình trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc không đơn thuần là kênh hỗ trợ lực lượng Công an trong phòng ngừa, phát hiện tội phạm và vi phạm pháp luật, mà quan trọng hơn, đó là cách để Nhân dân, người lao động, học sinh, sinh viên trực tiếp tham gia bảo vệ chính môi trường sống, học tập và làm việc của mình.

Trên tinh thần đó, những mô hình đang phát huy hiệu quả cần tiếp tục được duy trì và nhân rộng; công tác rà soát, đánh giá cần được thực hiện thường xuyên để kịp thời củng cố những cách làm phù hợp và mạnh dạn kết thúc những mô hình không còn đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Hai tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng, hiệu quả của từng mô hình là: hiệu quả phòng ngừa, giải quyết các vấn đề an ninh, trật tự ngay từ cơ sở; và khả năng thu hút sự tham gia tự giác của Nhân dân.

Tiếp tục nâng cao chất lượng trong tình hình mới

Trong thời gian tới, cùng với những yêu cầu mới từ mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và quá trình tiếp tục sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, việc xây dựng đơn vị đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự” cần được triển khai theo hướng thực chất, hiệu quả, lấy kết quả bảo đảm an ninh, trật tự tại cơ sở làm thước đo.

Lực lượng Công an tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu cấp ủy, chính quyền; tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho cơ sở; thường xuyên rà soát đối tượng quản lý; đổi mới nội dung, phương thức tuyên truyền và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý, theo dõi kết quả thực hiện. Đồng thời, cần tiếp tục phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, người đứng đầu cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục và mỗi người dân; gắn việc xây dựng đơn vị đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự” với phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và các phong trào thi đua tại địa phương.

Từ kết quả và kinh nghiệm qua 05 năm thực hiện, có thể khẳng định: giá trị cốt lõi của việc xây dựng xã, phường, cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục đạt tiêu chuẩn “An toàn về an ninh, trật tự” không chỉ nằm ở kết quả công nhận, mà chủ yếu ở khả năng huy động trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị và mỗi người dân cùng tham gia phòng ngừa, phát hiện, giải quyết các vấn đề về an ninh, trật tự ngay từ cơ sở - nền tảng góp phần xây dựng nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc trên địa bàn tỉnh./.