Thông tin về Tiêu chuẩn quốc gia TCVN 14538:2025 và giới thiệu Hệ thống truyền tin báo cháy thông minh

TCVN về hệ thống truyền tin báo cháy thông minh

Thực hiện chủ trương chuyển đổi số trong công tác PCCC và CNCH, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Vĩnh Long giới thiệu tổng quan đến các cơ quan, doanh nghiệp và người dân trên địa bàn tỉnh về Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 14538:2025 - "Phòng cháy, chữa cháy - Hệ thống truyền tin báo cháy". Đây là văn bản pháp lý kỹ thuật quan trọng, thiết lập các chuẩn mực mới về tốc độ, độ an toàn và khả năng xử lý thông minh cho các hệ thống báo cháy tại cơ sở và giới thiệu tổng quan về hệ thống truyền tin báo cháy.

* Phạm vi áp dụng: TCVN 14538:2025 áp dụng đối với các hệ thống truyền tin báo cháy có chức năng tiếp nhận, truyền tải, xử lý và xác minh thông tin liên quan đến trạng thái chức năng của các thiết bị, hệ thống báo cháy trước khi chuyển tới lực lượng chữa cháy. Tiêu chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật, tính năng hoạt động và phương pháp kiểm tra, thử nghiệm đối với hệ thống truyền tin báo cháy.

* Theo TCVN 14538:2025, Hệ thống truyền tin báo cháy (FATS) là hệ thống công nghệ có chức năng tiếp nhận, truyền tải, xử lý và xác minh thông tin về trạng thái cháy, nổ từ cơ sở đến lực lượng Cảnh sát PCCC. Hệ thống bao gồm 03 thành phần chính:

- Thiết bị truyền tin báo cháy (SPT): Lắp đặt tại nhà dân, cơ sở kinh doanh.

- Mạng truyền dẫn: Đường truyền internet/4G/5G.

- Trung tâm tiếp nhận báo cháy (FARC): Nơi tiếp nhận và xử lý tin báo.

Sơ đồ nguyên lý hệ thống truyền tin báo cháy thông minh

* Thực tế hiện nay, việc quản lý và tiếp nhận thông tin báo cháy vẫn triển khai theo các phương thức truyền thống: 

- Tin báo cháy được tiếp nhận chủ yếu thông qua đầu số, tổng đài 114

- Khi nhận tin báo qua cuộc gọi, lực lượng chức năng sẽ cần người báo tin mô tả sơ bộ về địa điểm và tình trạng của đám cháy, tuy nhiên các chiến sĩ khi tiếp nhận sự cố cũng chưa nắm được các thông tin chính xác về vị trí, mặt bằng và các thông tin khác của cơ sở để đánh giá sự cố.

- Mặt khác, đối với các cơ sở không có người trực, khi có cháy dù có hệ thống báo cháy và cảnh báo tại chỗ thì cũng chỉ tới khi có người bên ngoài nhận ra đám cháy và gọi tới 114 thì lực lượng chức năng mới nắm được thông tin và điều động xử lý

- Ngoài ra, định kỳ cơ sở và cơ quan chức năng cũng kiểm tra đánh giá công tác PCCC tại cơ sở, tuy nhiên cũng mất rất nhiều thời gian trong các công tác này. 

* Cần có một giải pháp công nghệ hiện đại để giải quyết được các bất cập trên so với các công nghệ cũ thì tiêu chuẩn mới đặt ra những yêu cầu kỹ thuật vô cùng khắt khe nhằm tận dụng "thời gian vàng" trong chữa cháy một số ưu điểm như:

Ưu điểm của hệ thống truyền tin báo cháy thông minh

- Tốc độ truyền tin "thần tốc": Thời gian truyền tin báo cháy trung bình từ cơ sở đến Trung tâm tiếp nhận được quy định không quá 10 giây. Ngay cả trong điều kiện mạng chậm nhất, thời gian này cũng không được vượt quá 30 giây. Điều này giúp lực lượng Cảnh sát PCCC Vĩnh Long nhận tin báo gần như tức thời khi sự cố vừa phát sinh. 

- Đường truyền kép dự phòng - Không lo mất kết nối: Hệ thống bắt buộc phải có ít nhất 02 đường truyền tin (01 chính và 01 dự phòng) hoạt động luân phiên hoặc song song. Nếu đường truyền internet bị cắt, hệ thống tự động chuyển sang mạng di động (hoặc ngược lại) để đảm bảo tin báo cháy luôn được gửi đi. 

- Bảo mật thông tin cấp cao: Để ngăn chặn tin tặc tấn công hoặc làm giả tín hiệu báo cháy, tiêu chuẩn yêu cầu dữ liệu phải được mã hóa với độ dài khóa tối thiểu 128 bit. Đồng thời, hệ thống phải có cơ chế chống giả mạo thiết bị và chống tấn công từ chối dịch vụ (DoS).

- Giải quyết triệt để vấn nạn "Báo cháy giả": Đây là điểm mới quan trọng. Trung tâm tiếp nhận (FARC) được phép áp dụng quy trình xác minh để lọc báo cháy giả. Khi có tín hiệu, hệ thống có thể trì hoãn tối đa 90 giây để nhân viên vận hành xác minh với cơ sở. Nếu không liên hệ được hoặc xác định là cháy thật, tin báo sẽ được chuyển ngay lập tức đến lực lượng chữa cháy.

- Để bảo đảm hoạt động trong mọi tình huống, kể cả khi tòa nhà bị cắt điện do cháy, thiết bị truyền tin tại cơ sở phải có nguồn điện dự phòng đảm bảo hoạt động ít nhất 24 giờ ở chế độ chờ và 30 phút khi có báo động. Dữ liệu về các sự cố báo cháy phải được lưu trữ nguyên vẹn ("hộp đen") tối thiểu 03 năm để phục vụ công tác điều tra, nghiên cứu.

Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh Vĩnh Long yêu cầu chủ đầu tư, người đứng đầu cơ sở:

1. Chủ động tìm hiểu, cập nhật các quy định của TCVN 14538:2025, tiêu chuẩn này gắn liền với Nghị định 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định yêu cầu các cơ sở thuộc diện quản lý PCCC phải lắp đặt thiết bị truyền tin chuẩn hóa để kết nối với Trung tâm thông tin chỉ huy 114.

2. Khi trang bị mới hoặc nâng cấp hệ thống PCCC, cần lựa chọn các thiết bị truyền tin và đơn vị cung cấp dịch vụ (FATSP) đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật nêu trên.

3. Phối hợp chặt chẽ với các đơn vị cung cấp dịch vụ truyền tin để bảo đảm hệ thống luôn trong tình trạng hoạt động tốt, độ khả dụng đạt mức 99,9% theo quy định.\

Việc tuân thủ TCVN 14538:2025 và lắp đặt hệ thống truyền tin báo cháy theo quy định không chỉ là chấp hành pháp luật mà còn là giải pháp công nghệ then chốt để bảo vệ tính mạng và tài sản của chính cơ quan, doanh nghiệp và gia đình trước hỏa hoạn.