Đấu tranh mạnh với hành vi khai thác, tàng trữ, vận chuyển, mua bán khoáng sản trái phép

Mở đợt cao điểm chống “cát tặc”

Tốc độ đô thị hóa tăng nhanh, đòi hỏi nhu cầu lớn về vật liệu xây dựng đã thúc đẩy hoạt động khai thác cát, sỏi trái phép diễn ra trên địa bàn tỉnh. Thêm vào đó là sự phối hợp giữa các cấp, ngành chưa chặt chẽ, một số nơi chính quyền địa phương còn buông lỏng quản lý, ngại va chạm, né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; thanh tra, kiểm tra chưa triệt để. Thời gian qua, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường Công an tỉnh Vĩnh Long đã tham mưu Ban Giám đốc Công an tỉnh tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo các ngành, các cấp phải tăng cường công tác phối hợp, quản lý Nhà nước trên lĩnh vực đất đai, tài nguyên khoáng sản, kịp thời phát hiện những sơ hở, thiếu sót trong công tác quản lý để có biện pháp khắc phục. Bên cạnh đó, cần phải có biện pháp xử lý trách nhiệm đối với các địa phương để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản kéo dài, làm mất ANTT tại địa phương, gây bức xúc trong Nhân dân.

Theo thống kê, thực hiện đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm bảo vệ ANTT Tết Nguyên đán năm 2026 từ ngày 12/12/2025 đến ngày 01/02/2026, Công an tỉnh Vĩnh Long đã phát hiện 44 vụ, 61 đối tượng vi phạm về khai thác khoáng sản trái phép (trong này có 13 vụ khai thác khoáng sản trái phép, còn lại là tàng trữ, vận chuyển cát trái phép), phạt hành chính 07 vụ, 11 đối tượng với số tiền trên 214 triệu đồng, tịch thu trên 186m3 cát sông.

Lực lượng Công an tạm giữ các phương tiện liên quan đến khai thác cát trái phép

Để tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, Ban Giám đốc Công an tỉnh đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường mở nhiều đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm khai thác cát sỏi trái phép trên địa bàn; lập các chuyên án đấu tranh với khai thác, vận chuyển và tiêu thụ cát, sỏi xây dựng trái phép; xem xét khởi tố hình sự một số vụ án trọng điểm để góp phần răn đe, giáo dục. Bên cạnh đó, phối hợp với các đơn vị có liên quan và chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền trong Nhân dân về quy định pháp luật liên quan đến hoạt động khai thác, vận chuyển, mua bán khoáng sản; vận động các chủ bến bãi, cơ sở kinh doanh vật liệu xây dựng nêu cao tinh thần tự giác, tự ý thức, cam kết không buôn bán, tàng trữ khoáng sản không rõ nguồn gốc, không tiếp tay cho các hành vi vi phạm pháp luật.

Cơ quan Công an tống đạt quyết định đối với Cao Hoài Trung 

Điển hình như ngày ngày 14/01/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết đã tống đạt quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với Cao Hoàng Trung (sinh năm 1990, ngụ ấp Thanh Bình 1, xã Tân Thành Bình, tỉnh Vĩnh Long) để điều tra về hành vi can tội vi phạm quy định về khai thác tài nguyên. Theo hồ sơ, vào khoảng 01 giờ, ngày 30/6/2025, Tổ công tác của Công an tỉnh tuần tra, phát hiện quả tang Cao Hoàng Trung đang thực hiện hành vi khai thác cát trái phép trên tuyến sông Hàm Luông thuộc thủy phận xã Tân Thành Bình, huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre (nay là xã Tân Thành Bình, tỉnh Vĩnh Long). Tại thời điểm kiểm tra, Trung không xuất trình được giấy tờ có liên quan đến việc khai thác cát sông, khối lượng cát sông đo được trong khoang chứa của ghe là 54,656 m3. Trước đó, ngày 01/11/2024, Cao Hoàng Trung đã bị Chủ tịch UBND huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre xử phạt về hành vi “Khai thác cát lòng sông mà không có giấy phép khai thác khoáng sản của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền”; Trung đã chấp hành xong quyết định xử phạt vào ngày 04/11/2024 nhưng chưa hết thời hạn được coi là chưa bị xử lý vi phạm hành chính thì tiếp tục tái phạm. Kết quả trưng cầu giám định xác định số cát thu được trong vụ khai thác ngày 30/6/2025 là khoáng sản. Kết quả xác định vị trí nơi xảy ra vụ việc khai thác do Cao Hoàng Trung thực hiện không được Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre (trước sáp nhập) cấp phép khai thác khoáng sản cho bất cứ tổ chức, cá nhân nào.

Đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi khai thác 

Theo đánh giá của cơ quan Công an, các đối tượng cầm đầu, tổ chức khai thác khoáng sản trái phép thường lựa chọn những nơi vắng, không có người qua lại để thực hiện hành vi vi phạm. Bên cạnh đó, một số công ty, doanh nghiệp được cấp giấy phép khai thác chưa chấp hành nghiêm pháp luật bảo vệ môi trường và khoáng sản như: khai thác không đúng thiết kế mỏ, thực hiện không đúng, đầy đủ nội dung đánh giá tác động môi  trường đã được phê duyệt, gây ảnh hưởng đến đời sống người dân xung quanh khu vực khai thác.

Công an xã Lục Sĩ Thành bắt 01 trường hợp tàng trữ, vận chuyển cát không có hóa đơn, chứng từ

Tại địa bàn xã Lục Sĩ Thành, thực hiện chỉ đạo của Giám đốc Công an tỉnh, Công an xã Lục Sĩ Thành đã tăng cường công tác tuần tra, xử lý các đối tượng “cát tặc”. Theo báo cáo từ ngày 01/7/2025 đến 08/02/2026, Công an xã Lục Sĩ Thành đã phối hợp với các đơn vị liên quan phát hiện và bắt giữ 20 vụ, 20 đối tượng vi phạm về khai thác, tàng trữ cát không có hóa đơn, chứng từ. Qua đó đã xử lý vi phạm hành chính 16 vụ với số tiền trên 75 triệu đồng. 

Trung tá Nguyễn Hoàng Anh, Trưởng Công an xã Lục Sĩ Thành, tỉnh Vĩnh Long cho biết: “Các đối tượng lợi dụng thời điểm ban đêm, ngày nghỉ để tổ chức khai thác khoáng sản trái phép, sau đó vận chuyển đi tiêu thụ, có trường hợp đối tượng khi lực lượng Công an phát hiện, nhảy sông bỏ trốn hoặc chống đối. Tại thời điểm kiểm tra, đa phần các đối tượng không xuất trình được giấy phép khai thác do cơ quan có thẩm quyền cấp”.

Đại tá Lê Văn Tư, Phó Giám đốc Công an tỉnh Vĩnh Long phát biểu chỉ đạo tại hội nghị sơ kết cao điểm phòng, chống khai thác cát trái phép

Đại tá Lê Văn Tư, Phó Giám đốc Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết: “Ban Giám đốc thường xuyên chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương chủ động, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng có liên quan tăng cường đấu tranh phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật về lĩnh vực tài nguyên khoáng sản trên địa bàn. Bên cạnh đó, Công an tỉnh đã mở nhiều đợt cao điểm về xử lý “cát tặc”và triển khai có hiệu quả các biện pháp phòng ngừa, thu thập, củng cố tài liệu, chứng cứ chứng minh tội phạm và kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm”.

Thời gian tới, với phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ” trong hoạt động khai thác khoáng sản trái phép, Công an tỉnh Vĩnh Long tiếp tục tham mưu UBND tỉnh ban hành văn bản chỉ đạo các cấp, các ngành tổ chức triển khai đồng bộ các biện pháp công tác, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, cho ký cam kết đối với các chủ cơ sở kinh doanh bến bãi vật liệu xây dựng, các chủ phương tiện chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật trong hoạt động kinh doanh, khai thác cát, sỏi. Đồng thời, bố trí các tổ công tác tăng cường tuần tra kiểm soát, tập trung vào những khu vực giáp ranh, điểm phức tạp về khai thác cát, sỏi trái phép; chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi khai thác cát, sỏi trái phép. 

Bên cạnh sự nỗ lực của các cơ quan chức năng thì các cá nhân, doanh nghiệp cần tự giác chấp hành các quy định của pháp luật về quản lý, khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên khoáng sản. Đồng thời, khuyến khích người dân, nhất là những hộ dân sống ven các tuyến sông, tích cực tham gia tố giác, phối hợp, hỗ trợ lực lượng chức năng đấu tranh, xử lý nghiêm các đối tượng vi phạm; người dân không được bao che, làm ngơ cho hành vi khai thác cát trái phép và mạnh dạn tố giác các hành vi vi phạm góp phần bảo vệ nguồn tài nguyên, bảo vệ môi trường bảo đảm cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của địa phương. Mọi hành vi vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.