Xây dựng Nghị định về lực lượng bảo vệ an ninh mạng: bước tiến hoàn thiện nền tảng pháp lý quốc gia

Hiện nay, Bộ Công an đang đóng vai trò chủ trì trong quá trình soạn thảo Dự thảo Nghị định của Chính phủ nhằm quy định chi tiết về lực lượng bảo vệ an ninh mạng. Đây là bước đi mang tính tất yếu để kiến tạo một lực lượng an ninh mạng thống nhất, vững mạnh và vận hành hiệu quả, qua đó đặt nền móng cho một hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia tiên tiến.

Sự ra đời của Nghị định xuất phát từ 3 cơ sở trọng yếu:

- Về chủ trương: Thể chế hóa các định hướng chiến lược của Đảng về bảo vệ an ninh Tổ quốc, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trọng tâm là hướng đến việc xây dựng đội ngũ an ninh mạng chính quy, tinh nhuệ, có khả năng tác chiến ưu việt trên không gian số.

- Về pháp lý: Cụ thể hóa Luật An ninh mạng năm 2025. Đạo luật này đã thiết lập bộ khung nền tảng, đồng thời giao Chính phủ quy định chi tiết về cơ cấu tổ chức, phương thức hoạt động, cơ chế huy động cũng như chính sách đãi ngộ. Do vậy, Nghị định ra đời là điều kiện bắt buộc để thực thi đạo luật này một cách đồng bộ và khả thi.

- Về thực tiễn: Bối cảnh hiện nay chứng kiến sự gia tăng phức tạp về quy mô lẫn mức độ nghiêm trọng của tội phạm công nghệ cao, gián điệp mạng, tấn công mạng và rò rỉ dữ liệu. Trong khi đó, lực lượng ứng phó hiện tại vẫn còn phân tán, thiếu một cơ chế tổ chức xuyên suốt và chưa có hành lang pháp lý đủ mạnh để huy động hiệu quả nguồn lực từ xã hội.

Định hình cấu trúc lực lượng bảo vệ an ninh mạng

Điểm nhấn đáng chú ý của dự thảo là việc phân định rõ cơ cấu lực lượng bảo vệ an ninh mạng thành 3 thành tố cốt lõi:

- Lực lượng chuyên trách: Đóng vai trò nòng cốt, trực tiếp thực thi các nhiệm vụ.

- Lực lượng thường trực: Được bố trí tại các bộ, ban, ngành, địa phương và cơ quan, tổ chức quản lý hệ thống thông tin trọng yếu.

- Lực lượng dự bị và tham gia rộng rãi: Quy tụ các doanh nghiệp công nghệ, chuyên gia, viện nghiên cứu, cơ sở đào tạo và cá nhân có chuyên môn phù hợp. Nhóm này sẽ được huy động thông qua cơ chế hợp đồng hoặc kích hoạt trong tình huống khẩn cấp theo luật định.

Cách tiếp cận đột phá này thể hiện sự kết hợp hài hòa giữa việc lấy lực lượng nhà nước làm trung tâm và việc huy động có kiểm soát nguồn lực xã hội, từ đó nâng tầm năng lực phòng ngừa và xử lý các rủi ro an ninh mạng trong bối cảnh mới.

Chính sách đãi ngộ và chiến lược thu hút nhân tài

Dự thảo Nghị định đặc biệt chú trọng đến các chế độ dành cho lực lượng bảo vệ an ninh mạng, hướng tới một cơ chế đãi ngộ mang tính cạnh tranh, tương xứng với tính chất rủi ro và đặc thù ngành. Cụ thể, hệ thống lương, thưởng, phụ cấp sẽ được xây dựng dựa trên vị trí việc làm và hiệu quả công tác. Lực lượng này cũng được bảo đảm tối đa về trang thiết bị kỹ thuật, môi trường làm việc an toàn, cùng các chương trình bồi dưỡng nhân lực chất lượng cao.

Hơn nữa, dự thảo còn bổ sung các chính sách hỗ trợ thiết thực về nhà ở, y tế và bảo vệ quyền lợi pháp lý cho cá nhân, tổ chức khi làm nhiệm vụ. Đặc biệt, một cơ chế “trải thảm đỏ” được thiết lập nhằm thu hút, trọng dụng các chuyên gia, nhà khoa học, kỹ sư và doanh nghiệp công nghệ (cả trong và ngoài nước) thông qua việc ký kết hợp đồng thực hiện các nhiệm vụ chiến lược với mức đãi ngộ hấp dẫn.

Lợi ích thiết thực tới người dân và doanh nghiệp

Nghị định không chỉ phục vụ cơ quan quản lý nhà nước mà còn mang lại giá trị trực tiếp cho toàn cộng đồng:

- Đối với người dân: Nâng cao mức độ bảo vệ dữ liệu cá nhân, hạn chế tối đa nguy cơ lừa đảo chiếm đoạt tài sản, tạo sự an tâm khi trải nghiệm các dịch vụ số, nền tảng trực tuyến và tài chính số.

- Đối với doanh nghiệp: Tạo ra một hành lang pháp lý minh bạch để khối tư nhân tham gia bảo vệ an ninh mạng; thúc đẩy cơ chế chia sẻ thông tin, cảnh báo rủi ro sớm và mở rộng cơ hội phát triển các sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng.

Sự phối hợp ứng cứu kịp thời cũng sẽ giúp giảm thiểu tối đa thiệt hại khi xảy ra sự cố mạng. Đáng chú ý, dù nâng cao yêu cầu về an toàn hệ thống thông tin, dự thảo cam kết đảm bảo tính minh bạch và hạn chế tối đa việc phát sinh các thủ tục hành chính không cần thiết.

Kiện toàn “lá chắn số” quốc gia 

Tựu trung, việc ban hành Nghị định quy định về lực lượng bảo vệ an ninh mạng không đơn thuần là sự hoàn thiện về mặt thể chế pháp lý, mà còn là nền tảng để kiến tạo một hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia hiện đại, có khả năng huy động tổng thể sức mạnh xã hội. Khi không gian mạng đã trở thành “mặt trận mới”, Nghị định được kỳ vọng sẽ gia cố vững chắc năng lực bảo vệ an ninh quốc gia, đồng thời duy trì sự cân bằng hoàn hảo giữa yêu cầu an ninh và mục tiêu phát triển kinh tế số, xã hội số bền vững.