Từ dữ liệu dân cư đến nền tảng quản trị xã hội hiện đại

Công an xã Phú Quới hướng dẫn người dân tích hợp giấy tờ tùy thân trên ứng dụng VNeID

Với vai trò nòng cốt trong xây dựng, quản lý và khai thác dữ liệu dân cư, lực lượng Công an đang tích cực đưa nguồn dữ liệu này phục vụ các mặt công tác. Trước đây, công tác quản lý dân cư chủ yếu dựa vào hồ sơ giấy, sổ sách nên việc tra cứu, cập nhật thông tin đôi lúc còn mất nhiều thời gian, phát sinh trùng lặp hoặc thiếu đồng bộ. Việc xây dựng và từng bước hoàn thiện CSDLQG về dân cư đã tạo chuyển biến quan trọng, đưa công tác quản lý từ phương thức thủ công sang nền tảng số. Nguồn dữ liệu được thu thập, cập nhật và chuẩn hóa góp phần phục vụ xác thực danh tính, quản lý cư trú, nắm tình hình dân cư, địa bàn, phục vụ thủ tục hành chính…

Đặc biệt, trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, yêu cầu quản lý địa bàn ngày càng cao. Việc khai thác hiệu quả dữ liệu dân cư giúp lực lượng Công an cơ sở chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời cập nhật biến động nhân khẩu, cư trú, phục vụ công tác quản lý Nhà nước về an ninh trật tự ngay từ cơ sở. 

Thông qua kết nối, chia sẻ và xác thực thông tin, các cơ quan chức năng có thể khai thác dữ liệu đã được lưu trữ theo quy định, hạn chế yêu cầu người dân kê khai nhiều lần hoặc xuất trình lại giấy tờ. Đối với các thủ tục thuộc lĩnh vực Công an như đăng ký, quản lý cư trú, cấp căn cước, định danh và xác thực điện tử, việc khai thác dữ liệu giúp quá trình tiếp nhận, kiểm tra, xác minh thông tin thuận lợi hơn. Cùng với đó, ứng dụng VNeID ngày càng mở rộng các tiện ích, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ công và thực hiện nhiều giao dịch trên môi trường điện tử.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao kiến thức pháp luật

Không chỉ phục vụ riêng ngành Công an, dữ liệu dân cư còn là nền tảng quan trọng để kết nối, chia sẻ với các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như y tế, giáo dục, bảo hiểm, an sinh xã hội và nhiều lĩnh vực khác. Qua đó, góp phần khắc phục tình trạng thông tin phân tán, thiếu đồng bộ, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan Nhà nước, hướng đến mục tiêu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích thiết thực, việc xây dựng và khai thác dữ liệu dân cư cũng đặt ra yêu cầu cao về bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Mọi hoạt động thu thập, cập nhật, truy cập, khai thác, chia sẻ thông tin phải đúng thẩm quyền, đúng mục đích và tuân thủ quy định pháp luật; kiên quyết phòng ngừa tình trạng lạm dụng, làm lộ, lọt hoặc sử dụng trái phép dữ liệu. Lực lượng Công an tiếp tục tăng cường kiểm tra, giám sát, quản lý chặt chẽ việc truy cập, khai thác thông tin; đồng thời tuyên truyền, hướng dẫn người dân cảnh giác trước các thủ đoạn giả danh cơ quan chức năng để thu thập thông tin cá nhân, mã xác thực và tài khoản định danh điện tử.

Thực hiện kế hoạch của Bộ Công an về triển khai Quyết định số 1308/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược dữ liệu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045, xác định dữ liệu là tài nguyên chiến lược, nền tảng quan trọng của quản trị quốc gia hiện đại. Đây là định hướng quan trọng, đồng thời đặt ra yêu cầu đối với lực lượng Công an trong tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt về dữ liệu dân cư, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu phục vụ quản lý Nhà nước, bảo đảm an ninh trật tự và cải cách hành chính. 

Để bảo đảm quá trình thực hiện đạt kết quả cao, Công an tỉnh Vĩnh Long sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng dữ liệu dân cư; tăng cường trách nhiệm của từng đơn vị, cán bộ, chiến sĩ trong cập nhật, chuẩn hóa và khai thác thông tin; chú trọng nâng cao kỹ năng số cho lực lượng Công an xã, phường. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân chủ động phối hợp cập nhật thông tin chính xác, sử dụng Căn cước, tài khoản định danh điện tử và các tiện ích số trong đời sống.

Phát huy giá trị CSDLQG về dân cư không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước về an ninh trật tự mà còn tạo nền tảng xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn. Từ quản lý dân cư bằng dữ liệu đến quản trị xã hội trên nền tảng số là bước chuyển quan trọng, đòi hỏi sự quyết tâm, đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt.