Phát huy sức mạnh của “thế trận lòng dân” từ phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long

Vĩnh Long có 124 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 105 xã, 19 phường; thành phần dân tộc, tôn giáo đa dạng, với hơn 11% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số, trong đó có 415.970 người dân tộc Khmer, hơn 17.300 người dân tộc Hoa; 12 tổ chức tôn giáo với khoảng 1.130.980 tín đồ. Đặc điểm địa bàn, dân cư đó vừa tạo nên sự đa dạng về văn hóa, xã hội, vừa đặt ra yêu cầu cao đối với công tác vận động quần chúng, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc và huy động sức mạnh của Nhân dân tham gia bảo đảm an ninh, trật tự. 

Khi mỗi người dân là chủ thể giữ gìn an ninh, trật tự

Nhận thức sâu sắc vai trò của Nhân dân trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, thời gian qua, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh luôn xác định xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thường xuyên, lâu dài của cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng Công an giữ vai trò tham mưu, nòng cốt. Trên cơ sở tham mưu của Công an tỉnh, ngày 24/02/2026, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Vĩnh Long ban hành Nghị quyết số 06-NQ/TU về tăng cường công tác xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn tỉnh. Đây là cơ sở chính trị quan trọng để tiếp tục huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và toàn dân trong tình hình mới.

Từ sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất đó, phong trào ngày càng lan tỏa đến từng địa bàn khu dân cư, xã, phường, cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục, từng bước đưa việc tham gia bảo đảm an ninh, trật tự trở thành ý thức và trách nhiệm tự giác của mỗi người dân. Thông qua phong trào, Nhân dân tích cực cung cấp thông tin, tố giác tội phạm, tham gia hòa giải các mâu thuẫn trong nội bộ, quản lý, giáo dục, giúp đỡ người lầm lỗi tại cộng đồng; cùng lực lượng Công an phòng ngừa, phát hiện và giải quyết nhiều vụ việc phức tạp ngay từ cơ sở.

Sức mạnh của phong trào được thể hiện sinh động qua những hành động cụ thể của người dân. Điển hình, ông Trần Văn Nhất, ở xã Thuận An, thị xã Bình Minh (cũ), nay là phường Bình Minh, khi phát hiện hành khách có biểu hiện nghi vấn liên quan đến vụ án đặc biệt nghiêm trọng đã bình tĩnh, nhanh trí đưa người này đến trụ sở Công an, hỗ trợ lực lượng chức năng nhanh chóng làm rõ vụ án, được Giám đốc Công an tỉnh biểu dương, khen thưởng. Những việc làm như vậy cho thấy khi người dân thực sự ý thức mình là một chủ thể tham gia giữ gìn an ninh, trật tự thì phong trào không còn là một khẩu hiệu, mà trở thành hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày.

Những mô hình đưa phong trào đi vào cuộc sống

Một trong những yếu tố tạo sức sống cho phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tại Vĩnh Long là việc xây dựng các mô hình phù hợp với đặc điểm từng địa bàn, cộng đồng dân cư, cơ quan, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục. Tính đến 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 35 mô hình với 1.793 điểm mô hình đang hoạt động, trong đó 13 mô hình tiêu biểu được Cục Xây dựng phong trào bảo vệ an ninh Tổ quốc - Bộ Công an ghi nhận hiệu quả, thông báo nhân rộng toàn quốc. Nhiều mô hình đã trở thành những cách làm gần gũi, thiết thực như: “Phòng, chống vi phạm pháp luật an ninh mạng”; “Đội hỗ trợ bảo đảm an ninh, trật tự”; “Họ đạo Mỹ Chánh đoàn kết tham gia phòng, chống tội phạm, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội ở khu dân cư”; “Ba tốt, ba giảm”; “Phát huy vai trò của bà con người dân tộc Khmer trong tham gia giữ gìn an ninh, trật tự”; “3 quản, 3 phòng”... Mỗi mô hình có cách thức tổ chức khác nhau nhưng đều hướng tới một mục tiêu chung là: tạo điều kiện, phát huy tối đa vai trò của Nhân dân và cả hệ thống chính trị cơ sở trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự, giữ gìn sự bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Thông qua các mô hình, vai trò của người có uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo, cán bộ cơ sở và quần chúng được phát huy; nhiều nguồn tin có giá trị được cung cấp cho lực lượng Công an, nhiều mâu thuẫn được hòa giải, các vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự được phát hiện và xử lý kịp thời. Công tác cảm hóa, giáo dục, giúp đỡ người lầm lỗi tái hòa nhập cộng đồng cũng được gắn với phong trào, qua đó không chỉ góp phần phòng ngừa tái phạm mà còn thể hiện tính nhân văn, trách nhiệm của cộng đồng, giúp họ có thêm điều kiện ổn định cuộc sống và trở thành người có ích cho xã hội.

Củng cố lực lượng cơ sở, gắn phong trào với xây dựng nông thôn mới

Sau khi sắp xếp ấp, khóm, khu phố, toàn tỉnh đã kiện toàn 1.496 Tổ bảo vệ an ninh, trật tự tại 1.496 ấp, khóm, khu phố với hơn 7.700 thành viên. Bám sát địa bàn, gần gũi với Nhân dân, lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở đã hỗ trợ cho Công an cấp xã trong nắm tình hình, tuyên truyền, vận động quần chúng, tuần tra bảo đảm an ninh, trật tự và phát hiện, xử lý ban đầu nhiều vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự phát sinh. Sự hiện diện thường xuyên của lực lượng này tại địa bàn dân cư còn là cầu nối giữa lực lượng Công an với Nhân dân, góp phần đưa phong trào đến gần hơn với từng hộ gia đình, khu dân cư.

Cùng với củng cố lực lượng ở cơ sở, phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc được gắn kết chặt chẽ với việc thực hiện các tiêu chí về an ninh, trật tự trong xây dựng nông thôn mới. Năm 2026, trên địa bàn tỉnh có 07 xã đăng ký thực hiện xây dựng nông thôn mới gồm: An Bình, An Hiệp, Ba Tri, Bảo Thạnh, Long Hồ, Tân Thủy và Trà Côn. Để các xã trên thực hiện đạt các tiêu chí về an ninh, trật tự trong xây dựng nông thôn mới, một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là triển khai hệ thống camera AI phục vụ giám sát an ninh, trật tự tại các địa bàn, góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện tội phạm, đảm bảo an ninh, trật tự tại địa phương.

Ngày hội của Nhân dân, vì bình yên của Nhân dân

Kể từ khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 521/QĐ-TTg ngày 13/6/2005, Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn tỉnh ngày càng được tổ chức thiết thực, hướng mạnh về cơ sở và trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng trong Nhân dân. Tại các địa phương, Ngày hội được tổ chức với nhiều hoạt động phong phú như tuyên truyền pháp luật, giao lưu văn hóa, văn nghệ, thể thao; ra mắt, củng cố các mô hình tự quản; gặp gỡ, biểu dương người có uy tín, quần chúng tiêu biểu; khen thưởng những tập thể, cá nhân có thành tích trong phòng, chống tội phạm và xây dựng phong trào.

Qua 21 năm, hàng nghìn điểm Ngày hội đã được tổ chức trên địa bàn tỉnh, thu hút đông đảo các tầng lớp Nhân dân tham gia. Ngày hội đã tạo nên không gian để cấp ủy, chính quyền, lực lượng Công an gần dân hơn; Nhân dân trực tiếp tham gia bàn bạc, đánh giá và đóng góp cho công tác bảo đảm an ninh, trật tự tại địa bàn mình sinh sống. Qua đó, những tập thể, cá nhân có thành tích được tôn vinh; những mô hình hay, cách làm hiệu quả được lan tỏa; đồng thời ý thức cảnh giác, tinh thần trách nhiệm và vai trò làm chủ của Nhân dân trong giữ gìn bình yên cuộc sống tiếp tục được khơi dậy, phát huy, từ đó bồi đắp nên một nền tảng vững chắc hơn - nền tảng của niềm tin và sự đồng thuận, đồng lòng trong Nhân dân.

Xây dựng “thế trận lòng dân” từ niềm tin của Nhân dân

Sức mạnh của phong trào không chỉ được đo bằng số lượng mô hình hay số nguồn tin cung cấp cho lực lượng Công an, mà giá trị sâu xa hơn chính là niềm tin, sự đồng thuận và tinh thần trách nhiệm của Nhân dân đối với nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự. Đó cũng là nền tảng để phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long phát triển, góp phần hình thành “thế trận lòng dân” vững chắc ngay từ cơ sở. Thời gian tới, để tiếp tục bồi đắp và lan tỏa những giá trị đó, cần tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức vận động quần chúng, nhân rộng các mô hình hiệu quả, kịp thời động viên những tập thể, cá nhân tiêu biểu, qua đó không ngừng củng cố niềm tin của Nhân dân, biến “thế trận lòng dân” thành sức mạnh nội sinh bền vững trong sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc./.