Cần hiểu đúng về quy định kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy tham gia giao thông đường bộ

Thực tế hiện nay, xe mô tô, xe gắn máy (gọi chung là xe máy) là phương tiện giao thông phổ biến nhất tại Việt Nam, góp phần không nhỏ vào việc gia tăng lượng khí thải độc hại, gây ô nhiễm không khí. Khí thải từ xe máy chứa nhiều chất độc hại như CO (carbon monoxide), HC (hydrocarbon) và NOx (oxides of nitrogen), ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng không khí và sức khỏe con người. Các chất này không chỉ gây hại cho đường hô hấp mà còn có thể dẫn đến các bệnh mãn tính như hen suyễn, viêm phế quản và thậm chí là ung thư phổi.

Ảnh minh họa (Nguồn: Công an phường Cái Vồn)

Việc kiểm định khí thải xe máy là quá trình kiểm tra và đo lường lượng khí thải phát ra từ xe máy để đảm bảo rằng xe tuân thủ các tiêu chuẩn khí thải môi trường do chính phủ hoặc cơ quan quản lý đặt ra. Theo quy định, việc kiểm định khí thải xe máy phải được thực hiện bởi cơ sở kiểm định khí thải được chứng nhận đủ điều kiện kiểm định theo quy định của pháp luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ. Thiết bị đo khí thải xe mô tô, xe gắn máy phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật quy định tại QCVN 103:2024/BGTVT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về cơ sở vật chất kỹ thuật và vị trí cơ sở đăng kiểm xe cơ giới, cơ sở kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy.

Giá trị giới hạn tối đa cho phép của các thông số CO, HC trong khí thải xe mô tô, xe gắn máy lắp động cơ cháy cưỡng bức tham gia giao thông đường bộ được quy định tại QCVN 99:2025/BNNMT

Căn cứ khoản 2 Điều 27 Thông tư số 47/2024/TT-BGTVT ban hành ngày 15/11/2024 thì xe mô tô, xe gắn máy có thời gian tính từ năm sản xuất trên 05 năm thì chủ xe phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm để kiểm định khí thải. Theo đó, chủ xe kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy phải xuất trình một trong các giấy tờ sau: Bản chính chứng nhận đăng ký xe; Bản sao có chứng thực hoặc bản sao điện tử được chứng thực từ bản chính chứng nhận đăng ký xe; Bản chính giấy hẹn cấp chứng nhận đăng ký xe. Cơ sở đăng kiểm tiếp nhận hồ sơ, tra cứu thông tin của xe mô tô, xe gắn máy trên phần mềm quản lý kiểm định và đối chiếu chứng nhận đăng ký xe với xe mô tô, xe gắn máy thực tế. 
Tại Phụ lục V ban hành kèm theo Thông tư 47/2024/TT-BGTVT thì chu kỳ kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy như sau:

(*) 60 tháng tính từ ngày xuất xưởng xe mô tô, xe gắn máy. Trường hợp xe mô tô, xe gắn máy trong cơ sở dữ liệu không có thông tin về ngày xuất xưởng thì tính từ ngày 31 tháng 12 của năm sản xuất xe.

Theo quy định trên, khi người dân mua xe mới thì trong 05 năm đầu sử dụng sẽ không phải đi kiểm định khí thải, bắt đầu sử dụng trên 5 năm thì chủ xe mới phải đưa xe đi kiểm định. Hiện nay các cơ quan có thẩm quyền đang xây dựng lộ trình để các cơ sở kinh doanh, sửa chữa xe đáp ứng đủ điều kiện sẽ tham gia kiểm định khí thải xe máy, giảm áp lực cho các trung tâm đăng kiểm. Về lệ phí kiểm định khí thải xe máy: Dự kiến trước 30/6/2026 sẽ có quy định chi tiết, các cơ sở kiểm định khí thải xe máy không được thu cao hơn mức do cơ quan Nhà nước ban hành.

Trường hợp chủ xe mô tô, xe gắn máy đưa phương tiện không có giấy chứng nhận kiểm định khí thải hoặc có nhưng đã hết hạn sử dụng hoặc sử dụng giấy chứng nhận kiểm định khí thải xe máy không do cơ quan có thẩm quyền cấp thì căn cứ theo điểm b khoản 1 Điều 32 Nghị định số 168/2024/NĐ-CP quy định mức phạt tiền từ 200.000 đồng đến 300.000 đồng đối với cá nhân, từ 400.000 đồng đến 600.000 đồng đối với tổ chức.

Quy định kiểm định khí thải xe máy là một bước tiến quan trọng trong nỗ lực bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng. Để đạt được mục tiêu này, mỗi người dân cần ý thức rõ ràng về trách nhiệm của mình trong việc tuân thủ các quy định và góp phần xây dựng một môi trường sống xanh sạch, bền vững. Nắm vững quy định và thực hiện đúng quy định pháp luật là điều rất cần thiết, tránh có cái nhìn phiến diện, nhất là việc đăng tải, chia sẻ những thông tin trái chiều không có cơ sở kiểm chứng trên các trang mạng xã hội.