Dấu vết hình sự - “chìa khóa vàng” tại hiện trường góp phần giải mã tội phạm

Trong khoa học hình sự, mọi sự tiếp xúc đều để lại dấu vết. Các dấu vết vật chất thu được tại hiện trường là một trong những nguồn chứng cứ trực tiếp, có giá trị pháp lý cao để phục vụ công tác truy nguyên và cá biệt hóa đối tượng. Dù đối tượng phạm tội có tinh vi, có dùng thủ đoạn che giấu nhân dạng, ngụy tạo hiện trường hay lẩn trốn biệt tích, thì những manh mối siêu vi, mờ nhạt nhất để lại tại nơi gây án vẫn luôn là "chứng cứ biết nói".

Tại Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Vĩnh Long, những cán bộ thuộc Đội Khám nghiệm hiện trường nhận thức rõ công tác khám nghiệm hiện trường không chỉ đơn thuần là việc ghi nhận thực trạng, mà là quá trình tư duy logic, tái hiện diễn biến sự việc từ những manh mối nhỏ nhất. Trong đó, khám nghiệm hiện trường các vụ án xâm phạm sở hữu (như trộm cắp tài sản) luôn đặt ra những thử thách đối với đội ngũ cán bộ kỹ thuật hình sự.

Đặc thù của các vụ án này là hiện trường thường bị xáo trộn, sự biến dạng, chồng chéo của các loại dấu vết do nhiều nguyên nhân khách quan lẫn chủ quan. Không ít trường hợp, người bị hại do tâm lý hoảng loạn đã tự ý thu dọn, kiểm tra tài sản trước khi trình báo, vô tình làm thay đổi hiện trạng ban đầu, khiến việc chắt lọc thông tin càng thêm khó khăn.

Cán bộ Đội Khám nghiệm hiện trường tiến hành thu thập dấu vết 

Hiện nay, tội phạm hoạt động với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, có sự chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm đối phó, che giấu hành vi và cố ý tiêu hủy các dấu vết để lại tại nơi gây án. Các bề mặt lưu giữ dấu vết cũng vô cùng đa dạng và phức tạp, kết hợp với điều kiện môi trường, thời tiết bất lợi khiến các manh mối nếu có cũng trở nên đứt gãy, mỏng manh. Để giải quyết bài toán "tìm kim đáy bể", cán bộ khám nghiệm phải tập trung cao độ, vận dụng linh hoạt, sáng tạo các chiến thuật nghiệp vụ. Từng góc khuất, từng vị trí nghi vấn đều được rà soát, đánh giá kỹ lưỡng. Trong không gian chật hẹp, ngột ngạt hay dưới cái nắng gắt ở hiện trường ngoài trời, những chiến sĩ màu xanh áo lính vẫn kiên nhẫn hàng giờ đồng hồ, áp dụng đồng bộ các phương tiện khoa học kỹ thuật hiện đại để phát hiện, bóc tách và thu thập thành công những dấu vết tiềm ẩn.

Đại tá Lâm Chí Hiếu, Trưởng phòng, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết: "Tội phạm hiện nay có ý thức chống đối cao, nghiên cứu kỹ quy luật sinh hoạt của nạn nhân và thực hiện nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm xóa dấu vết sau khi gây án. Mỗi cán bộ, chiến sĩ khi bước vào hiện trường đều giữ sự tỉ mỉ và kiên nhẫn tuyệt đối. Bằng bản lĩnh chính trị, trình độ nghiệp vụ vững vàng và việc áp dụng hiệu quả các biện pháp khoa học kỹ thuật để thu thập tối đa các dấu vết, làm sáng tỏ bản chất vụ án, kiên quyết không để lọt tội phạm".

Mỗi dấu vết được phát hiện, thu thập thành công không chỉ là kết quả của máy móc hay thiết bị, mà đó là sự kết tinh từ bản lĩnh và nhãn quan nghiệp vụ sắc bén của người cán bộ Kỹ thuật hình sự. Từ những mảnh ghép thu được tại hiện trường, kết hợp với công tác giám định chuyên sâu, Phòng Kỹ thuật hình sự đã giúp Cơ quan Cảnh sát điều tra xác định thủ phạm, rút ngắn thời gian phá án, định hướng đúng đắn cho các hoạt động truy xét tiếp theo. Những kết luận giám định khách quan, khoa học từ các chứng cứ vật chất là căn cứ pháp lý vững chắc để Cơ quan điều tra xử lý đúng người, đúng tội, tránh oan sai. Vượt lên trên những khó khăn, vất vả đặc thù của nghề, lực lượng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Vĩnh Long vẫn đang ngày đêm thầm lặng cống hiến, không ngừng trau dồi chuyên môn, góp phần đắc lực vào sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, giữ gìn bình yên cho Nhân dân.