Siết chặt quản lý phòng, chống khai thác IUU

Công an các xã phối hợp lực lượng Biên phòng kiểm tra, tuyên truyền các quy định về quản lý tàu cá đối với ngư dân trên địa bàn

Thực tế cho thấy việc quản lý tàu cá không còn dừng lại ở số lượng đăng ký hay cấp phép mà đã đi sâu vào kiểm soát từng tàu cụ thể. Những tàu chưa đủ điều kiện hoạt động được cơ quan chức năng lập danh sách, giao địa phương theo dõi, gắn thiết bị định vị và kiểm tra thường xuyên. Cách làm được thực hiện chặt chẽ, bởi chỉ cần một tàu vi phạm cũng có thể ảnh hưởng đến uy tín chung của cả địa phương và ngành thủy sản. Tính đến ngày 20/6/2026, toàn tỉnh có 4.573 tàu cá đã được đăng ký, trong đó 100% tàu đang hoạt động được cấp giấy phép khai thác thủy sản theo quy định. Đối với tàu cá thuộc diện bắt buộc, tỉnh đã hoàn thành việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) cho 2.239 tàu, 100% đã được đăng ký và cập nhật trên hệ thống quản lý. Đặc biệt, 258 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động do quá hạn đăng kiểm hoặc thiếu giấy phép đều được gắn biển cảnh báo và kiên quyết không cho xuất bến. Đáng chú ý, từ đầu năm 2025 đến nay, địa phương không ghi nhận trường hợp tàu cá nào vi phạm vùng biển nước ngoài.

Công an tỉnh phối hợp các lực lượng triển khai cho người dân ký cam kết về phòng, chống khai thác IUU (ảnh Phan Hân) 

Tỉnh hiện có 05 cảng cá gồm Bình Đại, Ba Tri, Thạnh Phú, Định An và Láng Chim. Đây không chỉ là nơi tàu thuyền ra, vào, bốc dỡ và tiêu thụ sản phẩm đánh bắt mà còn giữ vai trò như “điểm tựa” sinh kế quan trọng của ngư dân, góp phần thúc đẩy dịch vụ hậu cần nghề cá và phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Đồng thời, các cảng cá cũng là “khu vực kiểm soát trọng điểm” trong công tác phòng, chống khai thác IUU của tỉnh. 

Công an tỉnh xác định công tác vận động, tuyên truyền có vai trò quan trọng trong phòng ngừa, giải quyết tình trạng tàu cá vi phạm quy định IUU. Theo đó, 100%  xã, phường có biển trên địa bàn tỉnh đã tổ chức các hoạt động tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về chống khai thác IUU, gắn với phát động phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, qua đó phát huy sức mạnh toàn dân để chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện dấu hiệu ngư dân, tàu cá có nguy cơ vi phạm về khai thác thủy sản ngay từ địa bàn cơ sở. Bên cạnh đó, Công an tỉnh phối hợp với các tỉnh, địa bàn lân cận đẩy mạnh điều tra và xử lý nghiêm các hành vi đưa tàu cá, ngư dân khai thác hải sản bất hợp pháp ở vùng biển nước ngoài; gửi, vận chuyển thiết bị VMS (thiết bị giám sát hành trình); môi giới, tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép để khai thác thủy sản trái phép ở vùng biển nước ngoài. Ngoài ra, Công an tỉnh đã tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng và lực lượng chấp pháp trên biển, thường xuyên trao đổi thông tin, tuần tra, kiểm soát tại khu vực cửa khẩu, biên giới và trên biển để kịp thời phát hiện, xử lý hành vi vi phạm.

Thượng tá Nguyễn Minh Thụ, Phó Trưởng phòng, Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Vĩnh Long cho biết: “Thời gian qua, công tác phối hợp giữa các lực lượng được thực hiện tốt, các tàu ra, vào cảng được giám sát chặt chẽ, sản lượng khai thác, nhật ký khai thác được ghi nhận, thu thập đầy đủ. Trong 06 tháng đầu năm 2026, Công an tỉnh đã phối hợp với các cơ quan chức năng tổ chức kiểm tra 08 xã có đông tàu cá hoạt động để kịp thời chấn chỉnh, nhắc nhở và tuyên truyền, vận động các chủ tàu cam kết không cho tàu không đủ điều kiện xuất bến tham gia hoạt động khai thác khoáng sản. Chỉ đạo Công an cấp xã tăng cường công tác quản lý, giám sát, theo dõi đối với tàu cá thuộc diện “03 không”, tàu cá không đủ điều kiện hoạt động và phối hợp rà soát đối chiếu cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin tàu cá vào Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (Vnfishbase), hệ thống giám sát tàu cá (VMS) và đồng bộ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư (VNeID)”.

Công an cơ sở phối hợp các ngành liên quan tuyên truyền, vận động người dân gắn bảng hiệu tàu cá không đủ điều kiện hoạt động

Thực hiện kế hoạch của Chi cục Thủy sản, Kiểm ngư và Biển đảo tỉnh Vĩnh Long về việc triển khai lắp đặt thiết bị kiểm soát tàu cá “03 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép khai thác), Công an các xã nơi có tàu có hoạt động đã phối hợp các đơn vị tổ chức lắp đặt, kiểm tra kỹ thuật, bàn giao và hướng dẫn quản lý, hệ thống thiết bị kiểm soát tàu cá. Đây là hoạt động nhằm tăng cường công tác quản lý tàu cá, đặc biệt là các phương tiện chưa đủ điều kiện hoạt động theo quy định pháp luật, góp phần phòng ngừa vi phạm trong khai thác thủy sản. Việc lắp đặt thiết bị giám sát tàu cá là một trong những giải pháp quan trọng nhằm quản lý hoạt động khai thác thủy sản, bảo đảm tàu cá tuân thủ quy định về đăng ký, đăng kiểm và giấy phép hoạt động. Đồng thời, hệ thống này giúp các lực lượng chức năng theo dõi, giám sát hành trình, kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước, minh bạch hóa hoạt động khai thác thủy sản.

Xã Thạnh Hải có tổng số 102 tàu cá (trong đó có 10 tàu cá “3 không” và 05 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động khai thác thủy sản). Trước tình hình đó, Công an xã đã phối hợp chặt chẽ với Đồn Biên phòng Cổ Chiên và Ban Chỉ huy Quân sự xã triển khai nhiều biện pháp đồng bộ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tàu cá, đặc biệt là nhóm tàu cá “3 không” và tàu không đủ điều kiện hoạt động. Đồng thời, Công an xã đã xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ theo dõi di biến động của tàu cá; cập nhật thông tin thay đổi chủ sở hữu, cải hoán tàu; kiểm soát tình trạng tàu cá bị bán ra ngoài địa bàn. Việc quản lý này góp phần giảm tình trạng tàu rời bến không khai báo, tàu mất tín hiệu giám sát hoặc tàu tham gia khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài. Thường xuyên tổ chức các buổi họp dân, tiếp xúc hộ gia đình và chủ phương tiện để truyền đạt chủ trương, chính sách của Nhà nước về công tác chống khai thác IUU.

Công an xã Thạnh Hải phối hợp lực lượng Biên phòng kiểm tra  và tuyên truyền các tàu cá hoạt động trên địa bàn (ảnh Hải Đăng)

Việc phát huy vai trò của lực lượng Công an cơ sở trong công tác chống khai thác IUU và quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công an cơ sở chính là lực lượng gần dân nhất, nắm chắc tình hình nhất và có khả năng tác động trực tiếp đến ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân. Việc xây dựng mối quan hệ gắn bó, gần gũi giữa lực lượng Công an với ngư dân đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác bảo đảm an ninh trật tự, đồng thời xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc trên vùng biển. 

Phòng, chống khai thác IUU thật sự không phải là nhiệm vụ ngắn hạn, đó là quá trình xây dựng lại kỷ cương trong khai thác thủy sản, từ quản lý đội tàu, kiểm soát hành trình đến minh bạch nguồn gốc. Khi mỗi con tàu ra khơi đều đúng luật, mỗi sản phẩm đều rõ nguồn gốc thì ngành thủy sản mới có thể phát triển bền vững trên thị trường quốc tế. Những nỗ lực này không chỉ nhằm gỡ “thẻ vàng” mà còn hướng tới xây dựng ngành thủy sản minh bạch, có trách nhiệm và hội nhập sâu rộng với thị trường quốc tế. Chính vì lẽ đó, với sự quyết tâm của chính quyền các cấp và sự đồng thuận, ủng hộ của ngư dân, Công an tỉnh quyết tâm thực hiện tốt công tác phòng, chống khai thác IUU, góp phần tháo gỡ cảnh báo “thẻ vàng” IUU của Ủy ban châu Âu (EC), bảo đảm an ninh trật tự trên biển, bảo vệ nghề cá truyền thống và uy tín quốc gia.