Đổi mới công tác xử lý vi phạm hành chính, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới

Sau hơn 13 năm thi hành, Luật Xử lý vi phạm hành chính đã phát huy vai trò quan trọng trong công tác quản lý Nhà nước, góp phần duy trì trật tự, kỷ cương xã hội và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật. Tuy nhiên, trước những thay đổi của thực tiễn, đặc biệt là việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đẩy mạnh chuyển đổi số, một số quy định hiện hành đã bộc lộ hạn chế, bất cập, cần được sửa đổi, bổ sung để phù hợp với yêu cầu quản lý trong tình hình mới.

Trước yêu cầu đó, dự thảo Luật tập trung hoàn thiện nhiều nhóm chính sách quan trọng. Trong đó, đáng chú ý đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, từng bước thực hiện xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, từ khâu phát hiện, xác minh, lập hồ sơ đến ban hành và tổ chức thi hành quyết định xử phạt. Đồng thời, đề xuất xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về xử lý vi phạm hành chính nhằm tăng cường kết nối, chia sẻ thông tin, phục vụ công tác quản lý, tra cứu và thống kê.

Ảnh minh họa tạo từ AI

Bên cạnh đó, dự thảo chú trọng hoàn thiện các quy định về phân cấp, phân quyền, điều chỉnh thẩm quyền xử phạt phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới. Trách nhiệm chứng minh hành vi vi phạm của người có thẩm quyền được đề cao, góp phần bảo đảm tính khách quan, công khai, minh bạch trong quá trình xử lý. Các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng ngừa tiêu cực, bảo đảm quyền giải trình và cung cấp chứng cứ của cá nhân, tổ chức cũng được quan tâm hoàn thiện.

Đối với người chưa thành niên, dự thảo đề xuất bổ sung các biện pháp thay thế xử lý vi phạm hành chính như nhắc nhở, quản lý tại gia đình và giáo dục dựa vào cộng đồng. Đây là hướng tiếp cận chú trọng giáo dục, tạo điều kiện để người chưa thành niên nhận thức hành vi vi phạm, sửa chữa sai phạm, tiến bộ và tái hòa nhập cộng đồng. Ngoài ra, dự thảo đề xuất điều chỉnh một số quy định về thời hiệu xử phạt, mức phạt tiền tối đa, tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ và các biện pháp khắc phục hậu quả. Qua đó, góp phần nâng cao tính răn đe, bảo đảm phù hợp với thực tiễn, đồng thời tăng cường trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong việc khắc phục hậu quả do hành vi vi phạm gây ra.

Đối với lực lượng Công an, việc hoàn thiện các quy định về xử lý vi phạm hành chính có ý nghĩa thiết thực trong thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự. Qua đó, góp phần tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi công vụ, nâng cao hiệu quả phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm; tăng cường quản lý địa bàn, quản lý đối tượng, chủ động phòng ngừa vi phạm pháp luật ngay từ cơ sở.

Việc sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính là yêu cầu cần thiết nhằm tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước, bảo đảm tính nghiêm minh, công khai, minh bạch trong xử lý vi phạm. Mỗi cán bộ, chiến sĩ cần chủ động nghiên cứu, nắm vững các nội dung của dự thảo Luật; đồng thời tích cực tuyên truyền, phổ biến để người dân nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, phối hợp với cơ quan chức năng trong phát hiện, ngăn chặn và phòng ngừa vi phạm, góp phần giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương./.