Khai thác 2 mỏ cát NTSH.10 và NTSH.10a: Chủ trương phát triển, nhận thức đúng để không vi phạm pháp luật

Việc khai thác, sử dụng hợp lý và hiệu quả tài nguyên khoáng sản là chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước nhằm phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, không có tính chất thương mại. Thống nhất nhận thức trên, qua việc chủ động rà soát, đánh giá trữ lượng, chất lượng cát và điều kiện khai thác cát trên địa bàn, cũng như tổ chức nghiên cứu, tham vấn ý kiến chuyên gia, tính toán kỹ lưỡng các yếu tố liên quan đến dòng chảy, môi trường và an toàn khu vực, ngày 16, 17/3/2026, UBND tỉnh Vĩnh Long đã cấp giấy phép khai thác khoáng sản số 1583/GP-UBND và 1662/GP-UBND cho phép Tổng Công ty xây dựng Trường Sơn và Công ty Cổ phần đầu tư xây lắp miền Nam khai thác hai mỏ cát NTSH.10 và NTSH.10a trên sông Hậu (thuộc khu vực xã Lục Sĩ Thành và An Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long) để phục vụ cho Tuyến cao tốc Cà Mau - Cái Nước, Cái Nước - Đất Mũi, Tuyến giao thông ra đảo Hòn Khoai và Dự án xây dựng đường bộ cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1. Đây đều là những công trình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực giao thương, kết nối của địa phương vùng Đồng bằng Sông Cửu Long, góp phần thúc đẩy đầu tư phát triển, du lịch, nâng cao đời sống Nhân dân.

Đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường thông tin chi tiết về chủ trương, quy trình cấp phép, quản lý hoạt động khai thác 2 mỏ cát tại buổi đối thoại với các hộ dân vào sáng 23/6

Tuy nhiên, quá trình chuẩn bị khai thác, một bộ phận người dân có hành vi cản trở việc thi công, cụ thể cùng nhiều người la lối, kích động, gây áp lực cho doanh nghiệp, thậm chí nhiều người lợi dụng mạng xã hội để đăng tải, chia sẻ các đoạn video có nội dung tiêu cực, quy chụp liên quan chủ trương khai thác hai mỏ cát, gây dư luận trái chiều trên không gian mạng, tiềm ẩn nguy cơ gây mất ổn định tình hình an ninh, trật tự tại địa phương. Đa số người dân không đồng tình với việc khai thác cát xuất phát từ nhận thức rằng việc khai thác cát sẽ làm thay đổi dòng chảy, gây sạt lở, sụt lún, ảnh hưởng trực tiếp đến nông nghiệp, trồng cây, hoa màu, sự an toàn của người dân. Thực tế cho thấy, nhiều người dân chưa nắm rõ về quy định khai thác cát, chỉ từ những thông tin chưa được kiểm chứng hoặc bị kích động tâm lý bất mãn nên tự ý tập trung đông người, quay phim, chụp ảnh, cản trợ hoạt động khai thác.

Người dân có quyền giám sát, phản ánh những dấu hiệu vi phạm trong hoạt động khai thác cát. Tuy nhiên, việc phản ánh cần được thực hiện thông qua các kênh chính thức như chính quyền địa phương, lực lượng chức năng để được kiểm tra, xác minh, xử lý theo quy định pháp luật. Không nên tự ý tập trung đông người, sử dụng bạo lực hoặc chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng lên mạng xã hội, bởi những hành động này có thể vô tình tiếp tay cho các đối tượng xấu lợi dụng để kích động, gây mất an ninh, trật tự. Nghiêm trọng hơn, các hành vi gây rối trật tự công cộng, cản trở hoạt động hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc kích động người khác thực hiện hành vi vi phạm pháp luật có thể bị xử lý theo quy định pháp luật, tùy theo tính chất, mức độ, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc tuy cứu trách nhiệm hình sự.

Về nguy cơ sạt lỡ, sụt lún, đây là một trong những lo ngại lớn nhất của người dân, bởi nó gắn liền đến hoạt động sản xuất, cũng như tài sản và sự an toàn của các hộ dân. Tuy nhiên, trước khi cấp phép, các cơ quan chuyên môn đã tiến hành đánh giá tác động địa chất, thủy văn, đồng thời khảo sát trực tiếp khu vực khai thác, trên cơ sở đó đưa ra nhận định nếu khai thác đúng thiết kế, phương án đã được phê duyệt thì đảm bảo không gây sạt lở. Đồng thời, việc khai thác, vận chuyển cát sẽ được truyền dữ liệu liên tục về Sở Nông nghiệp và Môi trường để theo dõi, giám sát thông qua hệ thống camera, thiết bị giám sát được lắp đặt trên phương tiện khai thác.

Bên cạnh đó, lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long cũng đã nhiều lần đối thoại và tiếp xúc với người dân, cam kết mạnh mẽ đối với việc quản lý chặt chẽ và xử lý nghiêm mọi hành vi vi phạm trong hoạt động khai thác; luôn đặt sự an toàn của người dân lên trên hết, trường hợp phát hiện nguy cơ sạt lở sẽ chỉ đạo dừng ngay hoạt động khai thác để kiểm tra, đánh giá nguyên nhân và thực hiện biện pháp khắc phục. Trên hết, quyền giám sát và phản ánh của người dân trong quá trình khai thác luôn được bảo đảm, tỉnh đã thiết lập đường dây nóng để tiếp nhận thông tin phản ánh; đồng thời cam kết tiếp nhận và xử lý kịp thời mọi kiến nghị của người dân.

Bí thư Tỉnh ủy Trần Văn Lâu phát biểu tại buổi đối thoại vào sáng ngày 23/6/2026

Các hộ dân trình bày ý kiến tại buổi đối thoại vào sáng ngày 23/6/2026

Mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, tìm hiểu đầy đủ các quy định của pháp luật về khai thác khoáng sản; bình tĩnh, tỉnh táo trước những thông tin chưa được kiểm chứng, không thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật; đồng thời tích cực phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác bảo vệ tài nguyên, môi trường và giữ gìn an ninh, trật tự tại địa phương. Sự đồng thuận của người dân cùng với việc chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật là tiền đề quan trọng trong việc xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh, phát triển bền vững và ngăn ngừa các hành vi vi phạm pháp luật./.