Hiệu quả chiến dịch phòng, chống tin giả, tin sai lệch do “AI” tạo ra trên không gian mạng

Chủ động tạo “sức đề kháng”

Một bức ảnh có thể được tạo ra chỉ trong vài giây. Một đoạn video có thể khiến người xem tin rằng một sự việc chưa từng xảy ra là có thật. Một giọng nói có thể được mô phỏng giống đến mức người thân cũng khó nhận biết là giả Sự phát triển của AI đang hỗ trợ nhiều mặt cho đời sống, nhưng đồng thời cũng dễ tạo thêm “đất” cho tin giả, thông tin sai lệch phát tán trên không gian mạng.

Từ thực tế đó, công tác phòng ngừa không thể chỉ dừng ở việc phát hiện, xử lý những nội dung vi phạm khi chúng đã lan truyền. Quan trọng hơn là giúp người sử dụng mạng xã hội có đủ kiến thức và kỹ năng để tự nhận diện, kiểm chứng và không trở thành mắt xích tiếp tay cho tin giả. Đây cũng là cách tiếp cận được Công an tỉnh Vĩnh Long chú trọng trong triển khai chiến dịch “Tin AI”.

Thay vì chỉ sử dụng một phương thức tuyên truyền, Công an tỉnh đã phối hợp triển khai chiến dịch bằng nhiều hình thức, nhiều kênh và hướng đến nhiều nhóm đối tượng khác nhau. Từ mạng xã hội, truyền thông trực quan ngoài trời đến trường học; từ KOL, nhà sáng tạo nội dung đến giáo viên, học sinh…, thông điệp về nhận diện tin giả được đưa đến cộng đồng theo những cách gần gũi, dễ tiếp nhận hơn.

Đằng sau những sản phẩm truyền thông là sự phối hợp của nhiều lực lượng, trong đó Phòng An ninh mạng Công an tỉnh đóng vai trò kết nối, định hướng và tổ chức triển khai, cùng hướng tới một mục tiêu chung là xây dựng môi trường thông tin an toàn và lành mạnh.

Khi KOL cùng tham gia xây dựng “lá chắn” trên không gian mạng

Một trong những điểm nhấn của chiến dịch là sự tham gia của cộng đồng những người sáng tạo nội dung. Tại lễ ra mắt Câu lạc bộ Niềm tin số Vĩnh Long, các thành viên Câu lạc bộ và hơn 40 người có ảnh hưởng trên không gian mạng (KOL) tiêu biểu được phát động tham gia chiến dịch phòng, chống tin giả, tin sai lệch do AI tạo ra. Đây là cách làm cho thấy sự chủ động của lực lượng Công an trong việc tìm kiếm những phương thức truyền thông phù hợp với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường số. Bởi trên mạng xã hội hôm nay, một thông điệp muốn đi xa không chỉ cần chính xác mà còn phải đúng cách, đúng đối tượng và đúng nơi. KOL trở thành “cầu nối”, giúp những nội dung về an toàn số vốn khô khan trở nên gần gũi, sinh động và dễ tiếp cận hơn.

Đại tá Trần Quốc Phục, Phó Giám đốc Công an tỉnh, Chủ tịch Câu lạc bộ Niềm tin số Vĩnh Long phát động hưởng ứng tham gia chiến dịch “Tin AI”

Qua hơn 02 tháng triển khai, có 18 KOL tiêu biểu là những gương mặt quen thuộc với cộng đồng mạng Vĩnh Long đồng hành với chiến dịch. Với 26 sản phẩm truyền thông cụ thể, thu hút gần 6 triệu lượt tương tác trên các nền tảng mạng xã hội, cho thấy thông điệp đã tạo được sức lan tỏa đáng kể. Từ những video ngắn, câu chuyện đời thường đến các nội dung cảnh báo, hướng dẫn nhận diện thông tin, mỗi sản phẩm lại góp thêm một “mắt xích” cho mạng lưới truyền thông tích cực trên không gian mạng. Giá trị mang lại là việc mỗi người khi “lướt mạng” hay đăng tải, chia sẻ thông tin đã biết dừng lại vài giây để tự hỏi: “Nguồn này ở đâu? Thông tin này có thật không?”, không chia sẻ ngay một thông tin chưa được kiểm chứng.

Đưa thông điệp đến từng màn hình, lớp học

Nỗ lực của chiến dịch không chỉ nằm trên các nền tảng mạng xã hội. 153 màn hình tuyên truyền ngoài trời (OOH) đã được sử dụng để đưa thông điệp phòng, chống tin giả đến với người dân trong đời sống hằng ngày. Cách làm này tạo nên sự hiện diện liên tục của thông điệp, giúp những khái niệm tưởng như khó tiếp cận như tin giả do AI tạo ra, nhận diện nội dung bất thường hay kiểm chứng nguồn tin trở nên gần gũi hơn.

Đặc biệt, chiến dịch đã hướng mạnh đến thế hệ trẻ khi 1.600 giáo viên, học sinh được trang bị kiến thức về “vùng nguy hiểm”, “vùng an toàn” trên không gian mạng và tham gia mini game “Tin thật hay tin giả”. Ở đó, tuyên truyền không còn đơn thuần là nghe - nhớ - thực hiện, mà trở thành quá trình tương tác, đặt câu hỏi và tự mình tìm kiếm câu trả lời. Đây là một hướng đi có ý nghĩa lâu dài, bởi một khi kỹ năng kiểm chứng được hình thành từ sớm, mỗi học sinh hôm nay sẽ trở thành một người dùng mạng có trách nhiệm hơn trong tương lai.

Tuyên truyền, lan tỏa thông điệp “Kiểm trước - tin sau” tại trường học và màn hình OOH

Từ “Tin AI” đến một hệ sinh thái niềm tin số

Nhìn lại kết quả triển khai, có thể thấy “Tin AI” không đơn thuần là một chiến dịch truyền thông về phòng, chống tin giả, tin sai lệch do AI tạo ra. Đó còn là quá trình lực lượng Công an tỉnh Vĩnh Long chủ động tìm cách đi gần hơn với người dân trên không gian mạng, phối hợp với nhiều lực lượng, tận dụng nhiều phương thức truyền thông và huy động sức mạnh của cộng đồng để cùng giải quyết một vấn đề đang ngày càng trở nên phức tạp.

Từ KOL đến nhà trường, từ màn hình tuyên truyền ngoài trời đến mạng xã hội; từ hoạt động truyền thông đến xây dựng Câu lạc bộ Niềm tin số Vĩnh Long, từng bước hình thành một mạng lưới cùng chung trách nhiệm giữ gìn môi trường thông tin an toàn, lành mạnh. AI sẽ tiếp tục phát triển, phương thức tạo tin giả cũng sẽ tiếp tục thay đổi. Điều cần được duy trì chính là sự chủ động, kiên trì và khả năng thích ứng của công tác tuyên truyền. Và có lẽ, thông điệp giản dị nhất của chiến dịch cũng chính là điều cần được mỗi người mang theo trong hành trình sử dụng mạng xã hội, đó là “Kiểm trước, tin sau”. 

Một thói quen nhỏ của mỗi người có thể trở thành một “lá chắn” lớn của cộng đồng. Và khi người dân, cơ quan Công an, các cơ quan truyền thông, nhà trường, KOL và các lực lượng xã hội cùng chung tay, niềm tin trên không gian mạng sẽ không chỉ được bảo vệ bằng công nghệ, mà còn bằng sự tỉnh táo, trách nhiệm và văn hóa của mỗi người dùng. Đó cũng chính là nền tảng để Vĩnh Long tiếp tục xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, trách nhiệm, nơi công nghệ được sử dụng để lan tỏa những giá trị tốt đẹp và niềm tin của cộng đồng được bảo vệ bằng chính sự tỉnh táo của mỗi người.