Nâng cao nhận thức trước thông tin xấu, độc trên mạng xã hội

Phương thức, thủ đoạn chủ yếu là tạo lập, sử dụng trang, nhóm mạng xã hội để phát tán thông tin xấu độc; đặc biệt là sự ứng dụng sâu rộng trí tuệ nhân tạo (AI) để biên tập, tạo lập, phát tán bài viết, hình ảnh,video clip có nội dung xuyên tạc, chống phá công tác lãnh đạo, quản lý và điều hành của chính quyền các cấp, chống phá Đảng, Nhà nước ta.

Một số thủ đoạn tạo tin giả, tin xấu, độc trên mạng xã hội hiện nay như:

- Dùng AI viết các bài có văn phong giống báo chí, thông cáo; chèn số liệu, địa danh, thời gian và nhân vật có thật để tạo cảm giác đáng tin cậy, sau đó lồng ghép vào việc tán phát các thông tin xấu, độc mà người dùng mạng xã hội khó nhận biết được thật, giả.

- Ghép khuôn mặt của lãnh đạo cấp cao vào một sự kiện chưa từng xảy ra, sao chép giọng nói của lãnh đạo Đảng, Nhà nước rồi tạo lời nói không đúng sự thật, có nội dung xấu, độc mà người chưa từng phát biểu. Tạo video người thật “nói” hoặc “làm” những việc chưa từng xảy ra. 

- Giả tài khoản cán bộ, lãnh đạo, nhà báo, chuyên gia, người nổi tiếng; sử dụng ảnh đại diện, tiểu sử, bài viết được AI tạo ra để xây dựng nhân vật có vẻ như thật. Sau khi được độ tin cậy, tài khoản này phát tán thông tin sai lệnh, xấu, độc hoặc dẫn người dùng sáng trang khác có hoạt động chống Đảng, chống Nhà nước ta.

- Lấy một đoạn phát biểu thật nhưng cắt bỏ phần trước/sau. Sau đó dùng AI lồng tiếng, phụ đề hoặc hình ảnh mới để tạo ra một câu chuyện không có thật, khác với thực tế, lồng ghép vào đó nội dung câu chuyện sai sự thật, chứa đựng nội dung xấu, độc, tạo ảo giác cho người đọc thông tin đó được rất nhiều người xác nhận là đúng sự thật. 

- Đáng chú ý, không nhất thiết tạo ra một deepfake hoàn hảo, chỉ cần AI tạo ra nội dung đủ “có vẻ thật”, sau đó được nhiều tài khoản đăng lại, bình luận và chia sẻ, người dùng có thể hình thành nhận thức rằng đó là sự thật. AI tạo ra nội dung giả, tài khoản giả đăng tải, nhiều tài khoản tương tác sẽ tạo cảm giác nhiều người dùng xác nhận, thuật toán mạng xã hội khuếch đại thì người dùng tiếp tục chia sẻ. Từ đó, tin giả trở thành “thông tin được nhiều người biết”, làm cho thông tin xấu, độc được lan truyền nhanh.

Để góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thông tin xấu, độc trên mạng xã hội trong thời gian tới thì mọi người dùng mạng xã hội cần quan tâm thực hiện tốt một số vấn đề như sau:

- Nâng cao ý thức cảnh giác về hoạt động sử dụng không gian mạng tán phát thông tin xấu, độc của các thế lực thù địch và phần tử xấu; tạo “thói quen 5 giây” trước khi tin và chia sẻ. Người dùng mạng xã hội cần dừng lại vài giây và từ hỏi: Ai đăng? - Nguồn ở đâu? - Có bằng chứng không? - Có nguồn chính thống xác nhận chưa? - Mục đích của người đăng là gì?

- Xây dựng văn hóa không tiếp tay cho tin giả, tin xấu, độc, khi tham gia môi trường mạng xã hội thì mọi người phải: “Đọc kỹ - Nghĩ sâu - Kiểm chứng - Rồi mới chia sẻ”; “Không nghe tin một chiều - Không tin ngay - Không chia sẻ vội - Không bình luận theo cảm xúc - Chủ động kiểm chứng” và thực hiện 4 không khi dùng mạng xã hội: “Không vội tin - không tò mò tương tác - không chia sẻ cổ súy - không tiếp tay lan truyền thông tin xấu, độc”.

- Mỗi người dùng mạng xã hội hãy là một công dân có trách nhiệm: “Kiểm chứng trước khi chia sẻ, tôn trọng pháp luật trước khi bình luận và lan tỏa điều tốt đẹp trước khi lan truyền điều tiêu cực”. Mỗi lượt thích, bình luận, chia sẻ đều có thể tác động đến cộng đồng. Do đó, không nên tiếp tay lan truyền thông tin xấu, độc, hình ảnh phản cảm hoặc nội dung vi phạm pháp luật.

Mạng xã hội là không gian chung của cộng đồng, người sử dụng có trách nhiệm sẽ góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh và nhân văn.