Ứng xử văn minh, có trách nhiệm trên không gian mạng

Đáng chú ý, có trường hợp người quay không phải người trong cuộc nhưng vẫn đăng tải với mục đích “bóc phốt”, thu hút lượt xem hoặc tạo tranh luận. Một số clip còn bị cắt ghép, lồng nhạc, đặt tiêu đề giật gân, thêm lời bình chế giễu, xúc phạm hoặc dẫn dắt dư luận. Bên cạnh đó, còn có tình trạng chụp màn hình tin nhắn riêng tư, ghi âm cuộc trò chuyện, quay lại sinh hoạt cá nhân hoặc lưu giữ hình ảnh nhạy cảm, sau đó đưa lên mạng khi phát sinh mâu thuẫn để công kích hoặc gây sức ép đối với người khác.

Cần nhận thức rằng, quay được một đoạn clip không đồng nghĩa với việc có quyền tùy ý đăng tải, sử dụng hoặc phát tán hình ảnh của người khác. Bộ luật Dân sự năm 2015 bảo vệ quyền đối với hình ảnh, danh dự, nhân phẩm, uy tín, đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 cũng xác định hình ảnh là dữ liệu cá nhân và đặt ra yêu cầu đối với việc thu thập, sử dụng, lưu giữ, công khai dữ liệu của người khác.

Đặc biệt, khi một đoạn clip đã được đưa lên mạng, người đăng rất khó kiểm soát phạm vi phát tán. Nội dung có thể bị tải xuống, sao chép, lưu trữ, cắt ghép và đăng lại trên nhiều tài khoản khác nhau.

Một sự việc có thể chỉ xảy ra trong vài phút, nhưng những hình ảnh tiêu cực, phản cảm trong quá khứ có thể gây tổn thương, mặc cảm, tạo định kiến xã hội và ảnh hưởng lâu dài đến danh dự, uy tín, công việc, cuộc sống của cá nhân cũng như gia đình.

Luật An ninh mạng nghiêm cấm việc sử dụng không gian mạng để đưa thông tin bịa đặt, sai sự thật, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác. Việc xâm phạm bí mật đời tư, bí mật cá nhân hoặc bí mật gia đình cũng được pháp luật bảo vệ. Từ ngày 01/7/2026, Nghị định số 174/2026/NĐ-CP quy định hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; hoặc tiết lộ bí mật đời tư khi chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, có thể bị xử phạt hành chính và buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm. Tùy tính chất, mức độ, hậu quả, người vi phạm còn có thể phải xin lỗi, cải chính, bồi thường thiệt hại hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự về các hành vi như làm nhục người khác, vu khống.

Ngày 07/8/2026, Công an xã Bình Đại đã xử phạt 12,5 triệu đồng đối với N.T.P.C. do livestream thông tin, hình ảnh liên quan đến một buổi cưỡng chế thi hành án với các phát ngôn một chiều, thiếu kiểm chứng, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín cơ quan, tổ chức. Tiếp đó, ngày 28/9/2026, Công an xã Phú Phụng xử phạt V.V.L. 12,5 triệu đồng về hành vi dùng tài khoản mạng xã hội đăng tải, chia sẻ thông tin xuyên tạc, sai sự thật, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức; người vi phạm đã tự giác gỡ bỏ các nội dung và cam kết không tái phạm. Những vụ việc trên cho thấy mọi hành vi livestream, đăng tải hoặc chia sẻ thông tin thiếu kiểm chứng, nhất là để “bóc phốt”, công kích, không phải là việc làm vô hại mà có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý.

Từ những nội dung và thực tế nêu trên, khuyến cáo mọi người khi phát sinh mâu thuẫn, tranh chấp hoặc vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật cần thông báo cho cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, giải quyết; không sử dụng mạng xã hội làm nơi giải quyết mâu thuẫn, không tự ý đăng tải, phát tán hình ảnh, clip, tin nhắn hoặc thông tin đời tư của người khác để “bóc phốt”, xúc phạm, công kích hoặc kêu gọi cộng đồng mạng phán xét.

Hãy suy nghĩ trước khi đăng - kiểm chứng trước khi chia sẻ - tôn trọng đời tư, danh dự và nhân phẩm của người khác khi tham gia không gian mạng.