Cảnh báo chiêu trò lừa đảo mới nhắm vào người cao tuổi

Giả danh cán bộ bảo hiểm xã hội để chiếm đoạt tiền

Một trong những thủ đoạn đáng chú ý hiện nay là giả danh nhân viên bảo hiểm xã hội, gọi điện thông báo người dân cần cập nhật hồ sơ, điều chỉnh thông tin, nhận tiền trợ cấp, thay đổi phương thức nhận lương hưu hoặc tích hợp tài khoản trên hệ thống mới.

Để tạo lòng tin, đối tượng có thể đọc đúng một số thông tin cá nhân của nạn nhân, gửi hình ảnh văn bản có logo giống của cơ quan Nhà nước, kết bạn qua Zalo hoặc hướng dẫn truy cập một trang web có giao diện gần giống trang chính thức. Sau đó, chúng yêu cầu người dân cung cấp số Căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, quét mã QR, nhập mã OTP hoặc thực hiện nhận diện khuôn mặt.

Ảnh minh họa (Nguồn Internet)

Tháng 6/2026, cơ quan chức năng tiếp nhận phản ánh về trường hợp đối tượng giả danh nhân viên chi trả bảo hiểm xã hội, hướng dẫn nạn nhân truy cập trang web giả mạo, cung cấp thông tin ngân hàng, quét mã QR và xác nhận giao dịch bằng nhận diện khuôn mặt. Khi nạn nhân nghi ngờ, đối tượng còn đe dọa rằng nếu không thực hiện sẽ ảnh hưởng đến quyền lợi bảo hiểm của gia đình.

Đến tháng 7/2026, một trường hợp khác được phản ánh đã bị đối tượng giả danh cơ quan bảo hiểm xã hội lừa mất hơn 44 triệu đồng thông qua trang web có giao diện giống cơ quan Nhà nước. Cơ quan bảo hiểm xã hội không yêu cầu người dân cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng hoặc chuyển tiền qua điện thoại để giải quyết và chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.

Cuộc gọi hiện đúng tên người thân vẫn có thể là giả mạo

Một thủ đoạn mới và nguy hiểm là sử dụng kỹ thuật giả mạo số điện thoại, tên cuộc gọi kết hợp với trí tuệ nhân tạo để mô phỏng giọng nói của người thân. Tuy nhiên, đối tượng có thể sử dụng kỹ thuật giả mạo số gọi đến, làm cho màn hình hiển thị tên hoặc số điện thoại của một người, tổ chức đáng tin cậy.

Ảnh minh họa (Nguồn Internet)

Bằng công nghệ mô phỏng giọng nói, đối tượng có thể dựng lên tình huống như con cháu bị tai nạn, đang cấp cứu, bị tạm giữ hoặc cần chuyển tiền gấp. Chúng thường liên tục thúc giục, không cho nạn nhân có thời gian suy nghĩ và yêu cầu giữ bí mật với những người khác trong gia đình.

Vì vậy, giọng nói quen thuộc hoặc tên hiển thị trên điện thoại không còn là căn cứ đủ tin cậy để xác định người gọi. Khi nhận được yêu cầu chuyển tiền khẩn cấp, cần ngắt cuộc gọi và chủ động gọi lại vào số điện thoại đã lưu từ trước hoặc liên hệ trực tiếp với người thân khác để kiểm chứng.

Giả danh Công an, Viện kiểm sát, Tòa án và Ngân hàng

Các đối tượng thường tự xưng là cán bộ Công an, Viện kiểm sát hoặc Tòa án, thông báo người nghe có liên quan đến đường dây rửa tiền, ma túy, tài khoản ngân hàng bất hợp pháp hoặc đang có lệnh bắt giữ.
Để khiến nạn nhân sợ hãi, chúng có thể mặc trang phục giống lực lượng chức năng khi gọi video, gửi hình ảnh lệnh bắt, giấy triệu tập hoặc yêu cầu người dân vào phòng riêng để “phục vụ điều tra”. Sau đó, đối tượng yêu cầu cung cấp thông tin tài khoản, cài đặt ứng dụng lạ hoặc chuyển toàn bộ tiền tiết kiệm vào một “tài khoản an toàn” để kiểm tra.

Cơ quan Công an không làm việc, điều tra vụ án hoặc yêu cầu người dân chuyển tiền thông qua cuộc gọi điện thoại. Khi có người tự xưng cán bộ cơ quan tố tụng và yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mã OTP hoặc cài ứng dụng, người dân cần dừng ngay việc trao đổi và trình báo cơ quan Công an gần nhất.

Mời nhận quà, khám bệnh hoặc mua sản phẩm “đặc trị”

Đối tượng còn đánh vào nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người cao tuổi bằng cách gọi điện mời khám bệnh miễn phí, tặng thuốc, tặng quà tri ân hoặc giới thiệu sản phẩm chữa khỏi nhiều bệnh. Ban đầu, chúng có thể gửi một món quà nhỏ để tạo lòng tin. Sau đó, đối tượng thuyết phục nạn nhân mua thực phẩm chức năng, thiết bị y tế hoặc tham gia liệu trình có giá trị lớn. Một số trường hợp còn yêu cầu nộp “phí nhận quà”, “thuế”, “phí vận chuyển” hoặc cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng.

Người dân không nên mua sản phẩm điều trị bệnh chỉ dựa vào quảng cáo hoặc lời tư vấn qua điện thoại; cần tham khảo ý kiến cơ sở y tế, bác sĩ và trao đổi với người thân trước khi thanh toán.

Dấu hiệu nhận biết cuộc gọi lừa đảo

Người cao tuổi và các thành viên trong gia đình cần đặc biệt cảnh giác khi người gọi tự xưng là Công an, ngân hàng, bảo hiểm xã hội hoặc nhân viên cơ quan Nhà nước nhưng liên hệ bằng số điện thoại, tài khoản Zalo cá nhân thông báo có liên quan đến vụ án, khoản nợ, sai sót hồ sơ hoặc bị cắt quyền lợi; yêu cầu giữ bí mật, không được trao đổi với người thân; thúc giục chuyển tiền ngay hoặc đe dọa nếu không thực hiện; yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin thẻ ngân hàng; gửi đường link, mã QR hoặc yêu cầu cài ứng dụng không rõ nguồn gốc; hướng dẫn bật chia sẻ màn hình hoặc thực hiện nhận diện khuôn mặt.

Để tự bảo vệ mình, người dân không cung cấp mật khẩu, mã OTP, số thẻ và thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai qua điện thoại. Không nhấp vào đường link, không quét mã QR và không cài ứng dụng do người lạ gửi đến. Không chuyển tiền khi chưa trực tiếp xác minh với người thân, ngân hàng hoặc cơ quan có thẩm quyền. Không tin tuyệt đối vào tên, số điện thoại hoặc giọng nói hiển thị trong cuộc gọi. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, cần ngắt liên lạc, chụp lại nội dung tin nhắn, số điện thoại, tài khoản ngân hàng và thông tin giao dịch. Nếu đã chuyển tiền, phải liên hệ ngay với ngân hàng để đề nghị kiểm tra, ngăn chặn giao dịch; đồng thời lưu giữ chứng cứ và trình báo cơ quan công an nơi gần nhất.

Mỗi gia đình cần thường xuyên trao đổi, cập nhật các thủ đoạn mới đối với người lớn tuổi; thống nhất quy ước rằng trước khi chuyển khoản số tiền lớn hoặc xử lý yêu cầu khẩn cấp qua điện thoại, phải gọi cho ít nhất một người thân để kiểm chứng. Sự quan tâm và hỗ trợ kịp thời của người thân chính là “lá chắn” thiết thực giúp người cao tuổi sử dụng công nghệ an toàn, không trở thành nạn nhân của các đối tượng lừa đảo.