05 nguyên tắc giúp người dân tránh trở thành nạn nhân của lừa đảo trực tuyến

Thực tế cho thấy, các đối tượng lừa đảo ngày càng tinh vi, liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn để đánh vào tâm lý nhẹ dạ, chủ quan hoặc lòng tham của nạn nhân. Vì vậy, việc trang bị kiến thức và kỹ năng phòng ngừa là giải pháp quan trọng giúp mỗi người dân tự bảo vệ mình trên không gian mạng.

Nguyên tắc thứ nhất: Không tin tưởng tuyệt đối vào các cuộc gọi, tin nhắn từ người lạ. Hiện nay, thủ đoạn phổ biến của các đối tượng lừa đảo là giả danh cán bộ cơ quan Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án, cơ quan thuế, ngân hàng hoặc nhân viên giao hàng để liên hệ với người dân. Các đối tượng thường thông báo nạn nhân liên quan đến vụ án, nợ xấu ngân hàng, vi phạm pháp luật hoặc có đơn hàng bất thường nhằm tạo tâm lý lo lắng, hoang mang. Người dân cần ghi nhớ rằng các cơ quan chức năng không làm việc qua điện thoại để yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mật khẩu hay thông tin tài khoản ngân hàng. Khi nhận được những cuộc gọi có dấu hiệu nghi vấn, cần bình tĩnh kiểm tra thông tin qua các kênh chính thức hoặc trực tiếp liên hệ với cơ quan chức năng để xác minh.

Nguyên tắc thứ hai: Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân và mã OTP. Nhiều trường hợp bị chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng xuất phát từ việc vô tình cung cấp thông tin cá nhân cho đối tượng xấu. Chỉ cần có số Căn cước công dân, số tài khoản ngân hàng, mật khẩu đăng nhập hoặc mã OTP, các đối tượng có thể thực hiện giao dịch và chiếm đoạt tài sản. Mỗi người cần nâng cao ý thức bảo mật thông tin cá nhân, không chia sẻ hình ảnh giấy tờ tùy thân lên mạng xã hội, không cung cấp mã xác thực OTP cho bất kỳ ai dưới bất kỳ hình thức nào. Đây là “chìa khóa” bảo vệ tài sản và dữ liệu cá nhân trước các nguy cơ tấn công trên không gian mạng.

Nguyên tắc thứ ba: Không truy cập các đường link lạ. Các đối tượng lừa đảo thường gửi tin nhắn chứa đường link giả mạo website của ngân hàng, cơ quan nhà nước hoặc các chương trình khuyến mãi hấp dẫn nhằm đánh cắp thông tin người dùng. Chỉ cần truy cập vào các đường link này và nhập thông tin cá nhân, người dân có thể trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo. Do đó, người dân cần kiểm tra kỹ nguồn gốc các tin nhắn, email trước khi truy cập. Chỉ sử dụng các website, ứng dụng chính thức được xác thực rõ ràng và tải từ các kho ứng dụng uy tín.

Nguyên tắc thứ tư: Cảnh giác với những lời mời đầu tư hoặc kiếm tiền dễ dàng. Đánh vào tâm lý muốn kiếm tiền nhanh, nhiều đối tượng lập các nhóm đầu tư tài chính, tiền ảo, chứng khoán hoặc tuyển cộng tác viên làm nhiệm vụ trực tuyến với cam kết lợi nhuận cao. Ban đầu, nạn nhân có thể nhận được một khoản tiền nhỏ để tạo lòng tin. Tuy nhiên, khi đầu tư số tiền lớn hơn, các đối tượng sẽ cắt liên lạc hoặc đưa ra nhiều lý do để yêu cầu nộp thêm tiền. Thực tế cho thấy, không có hình thức đầu tư nào vừa an toàn vừa mang lại lợi nhuận quá cao trong thời gian ngắn. Người dân cần tìm hiểu kỹ thông tin, tham khảo ý kiến chuyên gia trước khi quyết định đầu tư hoặc tham gia các hoạt động tài chính trên mạng.

Nguyên tắc thứ năm: Chủ động cập nhật kiến thức và thông tin cảnh báo. Phương thức, thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng luôn thay đổi. Vì vậy, việc thường xuyên theo dõi các thông tin cảnh báo từ cơ quan chức năng, báo chí chính thống và các tổ chức tín dụng là hết sức cần thiết. Bên cạnh đó, mỗi người dân cần chia sẻ thông tin cảnh báo cho người thân, bạn bè, đặc biệt là người cao tuổi và trẻ em - những đối tượng dễ trở thành mục tiêu của tội phạm công nghệ cao. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo hoặc nghi ngờ bị lừa đảo, cần nhanh chóng trình báo cơ quan Công an để được hướng dẫn xử lý, hạn chế thiệt hại.

Không gian mạng mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng tiềm ẩn không ít rủi ro. Trong cuộc chiến phòng, chống tội phạm công nghệ cao, ý thức cảnh giác của mỗi người dân chính là "lá chắn" hiệu quả nhất. Thực hiện tốt 5 nguyên tắc trên sẽ giúp người dân bảo vệ tài sản, thông tin cá nhân và góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn.