Tự ý đăng hình ảnh người khác hoặc lắp camera nhưng thiếu biển báo có thể bị phạt

Trước đây, khi xảy ra các vụ va chạm giao thông, trộm cắp tài sản, tranh chấp hoặc phát hiện các hành vi ứng xử không đẹp nơi công cộng, phản ứng đầu tiên của nhiều người là trích xuất các đoạn video ghi âm, ghi hình từ hệ thống camera an ninh của gia đình hoặc camera hành trình trên ô tô, sau đó đăng tải công khai lên các hội nhóm kèm theo những lời bình luận chỉ trích, lăng mạ hoặc tự ý công khai danh tính người khác. Hay tại các cửa hàng, quán ăn, bãi xe hoặc khu vực không gian chung, các chủ cơ sở kinh doanh thường lắp đặt hàng loạt camera giám sát tầm xa, camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo để quản lý mà không có bất kỳ hình thức thông báo nào cho khách hàng. Dù mục đích ban đầu có thể là để cảnh báo, bảo vệ tài sản hoặc tìm kiếm sự đồng cảm từ cộng đồng mạng, hành vi tự ý tán phát hình ảnh, giọng nói, biển số xe hay lộ trình di chuyển của một cá nhân khi chưa được sự đồng ý của họ là xâm phạm nghiêm trọng đến quyền riêng tư và quyền bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Để siết chặt quản lý và bảo vệ an toàn thông tin cá nhân trên môi trường điện tử, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, ngày 19/8/2026 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đáng chú ý, tại Điều 71 của Nghị định này quy định cụ thể hai nhóm hành vi vi phạm hành chính lớn liên quan đến hệ thống camera bị chế tài nghiêm khắc.

Đối với hành vi lắp đặt và sử dụng thiết bị ghi âm, ghi hình tại không gian công cộng hoặc khu vực cung cấp dịch vụ cho khách hàng mà không áp dụng hình thức thông báo, cảnh báo bằng biển báo vật lý hoặc phương tiện điện tử ở vị trí dễ nhận biết sẽ bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức vi phạm, còn cá nhân chịu mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Ngoài ra, hành vi không cung cấp thông tin liên hệ của bên quản lý khi người bị ghi hình yêu cầu truy xuất hình ảnh của mình cũng bị xử phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Đối với hành vi tự ý trích xuất, chia sẻ hoặc công khai trái phép dữ liệu ghi âm, ghi hình lên mạng xã hội và các nền tảng trực tuyến mà không có sự đồng ý hợp pháp của chủ thể dữ liệu, mức phạt tiền được áp dụng từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với tổ chức và từ 15.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với cá nhân. Người vi phạm còn phải chịu hình thức phạt bổ sung là tịch thu phương tiện vi phạm, buộc gỡ bỏ và xóa vĩnh viễn toàn bộ dữ liệu hình ảnh, âm thanh đã thu thập hoặc phát tán trái quy định. Quy định xử phạt này không có ngoại lệ đối với mục đích tác nghiệp báo chí thông thường hay vì lợi ích công cộng tự thân, trừ trường hợp cung cấp dữ liệu theo yêu cầu bằng văn bản của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Để bảo đảm quyền lợi và tuân thủ đúng pháp luật, các cá nhân và cơ quan quản lý cần thay đổi thói quen ngay lập tức. Các quán ăn, quán cà phê, tòa nhà, bãi xe… khi lắp camera bắt buộc phải treo biển thông báo vật lý ở vị trí dễ nhìn để khách hàng nhận biết ngay khi bước vào. Khi phát hiện hình ảnh trộm cắp, phá hoại tài sản hoặc tai nạn…, người dân tuyệt đối không đăng tải công khai video clip rõ mặt người khác lên mạng xã hội để câu view hay đấu tố mà hãy trích xuất video và chuyển giao trực tiếp cho cơ quan Công an tại địa phương để làm bằng chứng phá án. Nếu bắt buộc phải đăng tải video clip lên không gian mạng với mục đích cảnh báo chung, người đăng bắt buộc phải sử dụng kỹ thuật làm mờ khuôn mặt, biển số xe và các chi tiết định danh của những người xuất hiện trong clip nếu chưa có sự đồng ý của họ. Mỗi hệ thống camera được lắp đặt là để bảo vệ an ninh và tài sản, đừng để sự thiếu hiểu biết biến thiết bị giám sát thành công cụ khiến bản thân chịu trách nhiệm pháp luật.