Cảnh báo nguy cơ vi phạm pháp luật trong bảo vệ dữ liệu cá nhân

Trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp, hộ kinh doanh thường xuyên xử lý nhiều thông tin như họ tên, ngày, tháng, năm sinh, địa chỉ, số điện thoại, số định danh cá nhân, hình ảnh, thông tin giao dịch của khách hàng; thông tin người lao động, người dự tuyển và đối tác. Đây là những dữ liệu cần được thu thập, sử dụng, lưu trữ và chia sẻ theo đúng quy định của pháp luật.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, nghiêm cấm xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định; sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác để thực hiện hành vi trái pháp luật; mua, bán dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác; chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân. Tùy tính chất, mức độ và hậu quả, tổ chức, cá nhân vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bồi thường nếu gây thiệt hại.

Các đơn vị trực thuộc Công an tỉnh Vĩnh Long thường xuyên tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách, pháp luật đến doanh nghiệp trên địa bàn

Đáng lưu ý, từ ngày 19/8/2026, Nghị định số 330/2026/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, quy định cụ thể việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Doanh nghiệp, hộ kinh doanh không thể mặc nhiên sử dụng dữ liệu khách hàng đã cung cấp cho mọi mục đích. Việc thu thập quá mức cần thiết, sử dụng không đúng mục đích, tự ý cung cấp cho bên thứ ba, lưu trữ không phù hợp hoặc không kiểm soát quyền truy cập đều có thể dẫn đến vi phạm.

Đặc biệt, việc mua các “tệp khách hàng”, danh sách số điện thoại, thông tin người tiêu dùng không rõ nguồn gốc để phục vụ quảng cáo, bán hàng tiềm ẩn nguy cơ vi phạm pháp luật. Việc dữ liệu được rao bán công khai trên Internet không đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được quyền tự do mua, sử dụng hoặc chuyển cho bên thứ ba.

Từ thực tiễn phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm sử dụng công nghệ cao cho thấy, dữ liệu cá nhân bị thu thập, mua bán hoặc để lộ lọt có thể bị các đối tượng khai thác để xây dựng các kịch bản lừa đảo. Khi có được thông tin về họ tên, số điện thoại, nơi cư trú, nghề nghiệp, giao dịch hoặc các mối quan hệ, các đối tượng có thể giả danh cơ quan, tổ chức, người quen để tiếp cận, dẫn dụ nạn nhân cung cấp thêm thông tin, truy cập đường link, cài đặt ứng dụng hoặc chuyển tiền.

Để hạn chế nguy cơ vi phạm, doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần rà soát các loại dữ liệu đang thu thập; xác định rõ mục đích, phạm vi xử lý và thời gian lưu trữ; thực hiện đúng quy định về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu; phân quyền truy cập phù hợp; áp dụng các biện pháp bảo đảm an toàn thông tin và kiểm soát chặt chẽ việc chia sẻ dữ liệu với bên thứ ba.

Theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, mức phạt tiền tối đa đối với tổ chức có hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân có thể lên đến 10 lần khoản thu có được từ hành vi vi phạm; vi phạm quy định về chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới có thể bị phạt đến 5% doanh thu của năm trước liền kề; các hành vi vi phạm khác trong lĩnh vực bảo vệ dữ liệu cá nhân có mức phạt tối đa đến 3 tỷ đồng. Cá nhân thực hiện cùng hành vi vi phạm có mức phạt tiền tối đa bằng một phần hai mức phạt đối với tổ chức.

Trước yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân, Công an tỉnh Vĩnh Long, với vai trò Cơ quan thường trực Tiểu ban An ninh mạng tỉnh, đã chủ động triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền, tập huấn, nâng cao nhận thức và kỹ năng cho cán bộ, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và Nhân dân. Ngày 12/8/2026, Công an tỉnh tổ chức hội nghị triển khai, tập huấn Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và công tác bảo đảm an toàn thông tin mạng theo hình thức trực tuyến đến Công an các xã, phường; đồng thời tổ chức lớp bồi dưỡng kiến thức an ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao cho 193 học viên là chỉ huy cấp đội và tương đương.

Đại tá Sơn Chí Hùng, Phó Giám đốc Công an tỉnh và các đại biểu dự khai giảng khóa đào tạo, bồi dưỡng về an ninh mạng, an toàn thông tin năm 2026

Bên cạnh đó, Cơ quan thường trực Tiểu ban An ninh mạng tỉnh Vĩnh Long, Công an tỉnh Vĩnh Long phối hợp Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh - Phân hiệu Vĩnh Long khai giảng khóa đào tạo, bồi dưỡng về an ninh mạng, an toàn thông tin năm 2026. Lớp đầu tiên khai giảng vào 15/9/2026, có 63 học viên là cán bộ, công chức, viên chức phụ trách công nghệ thông tin, an toàn thông tin, quản trị, vận hành hệ thống thông tin tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh. Theo kế hoạch, chương trình được tổ chức 05 lớp tại 03 khu vực Vĩnh Long, Trà Vinh và Bến Tre.

Báo cáo viên truyền đạt kiến thức về an ninh mạng, an toàn thông tin

Thông qua các hoạt động đào tạo, tập huấn, Công an tỉnh Vĩnh Long tiếp tục nâng cao năng lực phòng ngừa, nhận diện và ứng phó với các nguy cơ mất an toàn thông tin; góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân trong bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân cần được thực hiện từ những việc cụ thể: thu thập đúng, sử dụng đúng mục đích, lưu trữ an toàn, chia sẻ có kiểm soát và kịp thời xử lý khi phát hiện nguy cơ lộ, mất dữ liệu. Khi phát hiện dấu hiệu mua bán, chiếm đoạt, làm lộ, sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân hoặc hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật trên không gian mạng, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và người dân cần kịp thời thông báo cho cơ quan Công an để được tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý theo quy định./.