Ngày trở về

Trong đợt đặc xá năm 2026, Trại tạm giam số 2 Công an tỉnh Vĩnh Long có 11 phạm nhân được Chủ tịch nước quyết định đặc xá. Mỗi người một hoàn cảnh, một câu chuyện khác nhau, nhưng họ đều có chung niềm mong mỏi được làm lại cuộc đời, được xã hội đón nhận và có cơ hội khẳng định mình bằng những việc làm tích cực sau ngày trở về.

Đại tá Phan Thanh Nhã, Giám thị Trại Tạm giam số 2 trao quyết định

Niềm vui xen lẫn những trăn trở

Trong số 11 phạm nhân được đặc xá lần này, ông Trần Minh Đức (65 tuổi, ngụ xã Ba Tri, tỉnh Vĩnh Long) là người có tuổi đời cao nhất. Trước khi vướng vòng lao lý, ông từng giữ chức vụ ở thị trấn Ba Tri. Chỉ vì những sai phạm trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, ông phải nhận mức án 2 năm 6 tháng tù về tội lợi dụng chức vụ, quyền hạn khi thi hành công vụ.

Những tháng ngày trong Trại tạm giam là quãng thời gian để ông ngẫm nhìn lại chính mình. Ông cho biết chưa bao giờ quên cảm giác day dứt khi nghĩ về gia đình, người thân và những đồng nghiệp từng đặt niềm tin vào mình. Càng lớn tuổi, nỗi nhớ nhà càng trở nên da diết hơn.

Trong thời gian chấp hành án, nhờ chấp hành tốt nội quy, tích cực học tập, lao động cải tạo nên ông được giảm thời hạn chấp hành án một lần. Khi biết mình có tên trong danh sách được đề nghị đặc xá, ông vừa vui mừng vừa xúc động. Đó không chỉ là niềm vui được trở về mà còn là sự ghi nhận đối với những nỗ lực sửa chữa sai lầm của bản thân trong suốt thời gian cải tạo.

Sau niềm vui, ông Đức và những người được đặc xá vẫn còn nỗi trăn trở

Ông Đức tâm sự rằng điều mong mỏi nhất lúc này là được đoàn tụ với gia đình, được sống những năm tháng tuổi già trong sự bình yên. Sau biến cố đã qua, ông không còn đặt nặng những điều lớn lao mà chỉ mong có cơ hội sống tốt hơn, làm những việc có ích và bù đắp phần nào những tổn thương mà gia đình đã phải gánh chịu.

“Tôi hiểu rằng có những sai lầm dù muốn cũng không thể xóa bỏ hoàn toàn. Điều duy nhất tôi có thể làm là sống tốt hơn trong quãng đời còn lại. Được đặc xá là sự khoan hồng rất lớn của Đảng và Nhà nước, vì vậy tôi sẽ cố gắng để không phụ lòng tin ấy”, ông Đức chia sẻ.

Cũng như ông Đức, anh Nguyễn Hữu Đức (32 tuổi, ngụ phường An Hội, tỉnh Vĩnh Long) mang theo nhiều cảm xúc trong ngày nhận quyết định đặc xá. Vì một phút nóng giận, thiếu kiềm chế dẫn đến hành vi cố ý gây thương tích, anh phải nhận mức án 1 năm 3 tháng tù giam.

Ở tuổi ngoài 30, khoảng thời gian xa gia đình giúp anh nhận ra nhiều điều mà trước đây bản thân chưa từng nghĩ đến. Những cuộc gặp ngắn ngủi, những lời động viên của người thân trở thành nguồn động lực để anh nỗ lực cải tạo, phấn đấu từng ngày.

Cầm trên tay giấy chứng nhận đặc xá, niềm vui hiện rõ trên gương mặt người thanh niên sau hơn một năm xa gia đình. Thế nhưng niềm vui ấy cũng đi kèm với những trăn trở về tương lai phía trước. Anh hiểu rằng để lấy lại niềm tin của gia đình và những người xung quanh sẽ cần rất nhiều nỗ lực.

“Tôi đã phải trả giá cho hành động nông nổi của mình. Được trở về hôm nay là cơ hội rất quý giá. Tôi dự định tiếp tục công việc mua bán để ổn định cuộc sống, chăm lo cho gia đình và sống có trách nhiệm hơn với bản thân. Tôi chỉ mong được mọi người đón nhận để có thể bắt đầu lại từ đầu”, anh Đức bộc bạch.

Những lời tâm sự chân thành ấy cho thấy phía sau mỗi quyết định đặc xá là biết bao tâm tư của những người từng lầm lỗi. Họ vui vì được trở về nhưng cũng không khỏi lo lắng trước những thử thách đang chờ đợi phía trước. Bởi hơn ai hết, họ hiểu rằng tương lai của mình sẽ được quyết định bằng chính những việc làm sau ngày hoàn lương.

Động lực cho những người đang chấp hành án

Niềm vui của những người được đặc xá cũng lan tỏa đến những phạm nhân đang tiếp tục chấp hành án tại Trại tạm giam số 2. Đại diện những phạm nhân đang chấp hành án phát biểu cảm nghĩ tại buổi lễ công bố quyết định đặc xá, anh Nguyễn Hoàng Anh (45 tuổi, ngụ phường Bến Tre, tỉnh Vĩnh Long) không giấu được sự xúc động khi chứng kiến những người cùng cải tạo được trở về với gia đình.

Anh Hoàng Anh hiện đang chấp hành mức án 2 năm tù về tội tham ô tài sản. Dù chưa đủ điều kiện để được đặc xá trong đợt này nhưng anh cho biết bản thân không cảm thấy buồn hay thất vọng. Trái lại, những hình ảnh diễn ra trong buổi lễ càng thôi thúc anh quyết tâm hơn trên con đường sửa chữa lỗi lầm.

“Tôi thấy vui cho những người được trở về với gia đình. Điều đó cho tôi thêm động lực để tiếp tục cố gắng. Tôi tin rằng nếu chấp hành tốt nội quy, tích cực học tập và lao động cải tạo thì mình cũng sẽ có cơ hội sớm trở về”, anh Nguyễn Hoàng Anh chia sẻ.

Theo anh Hoàng Anh, thời gian cải tạo không chỉ giúp phạm nhân hiểu rõ hơn hậu quả của hành vi vi phạm pháp luật mà còn là cơ hội để nhìn lại những giá trị của cuộc sống. Có những điều trước đây tưởng như bình thường nhưng khi mất đi mới thấy quý giá, đó là tình thân, là sự tự do và niềm tin của những người xung quanh.

Anh Nguyễn Hoàng Anh đại diện phạm nhân đang chấp hành án phát biểu cảm nghĩ trong Lễ công bố quyết định đặc xá

Câu chuyện của anh Hoàng Anh cũng phản ánh tâm lý chung của nhiều phạm nhân đang chấp hành án. Những trường hợp được đặc xá không chỉ mang niềm vui cho bản thân và gia đình mà còn trở thành minh chứng sinh động cho hiệu quả của công tác giáo dục, cải tạo phạm nhân. Đó là động lực để những người còn ở lại tiếp tục phấn đấu, rèn luyện, nuôi dưỡng khát vọng hoàn lương và trở thành công dân có ích khi trở về với xã hội.

Mở rộng vòng tay đón người hoàn lương

Đặc xá là chính sách lớn mang đậm tính nhân văn của Đảng và Nhà nước Việt Nam. Đây không chỉ là sự ghi nhận đối với quá trình cải tạo tiến bộ của phạm nhân mà còn thể hiện truyền thống nhân đạo, khoan dung của dân tộc đối với những người biết ăn năn hối cải.

Tuy nhiên, đặc xá mới chỉ là điểm khởi đầu cho hành trình tái hòa nhập cộng đồng. Trên thực tế, không ít người sau khi chấp hành xong án phạt tù vẫn phải đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống như tìm kiếm việc làm, ổn định thu nhập, vượt qua mặc cảm của bản thân hoặc sự e dè từ một bộ phận xã hội.

Bởi vậy, bên cạnh quyết tâm của người được đặc xá, sự đồng hành của gia đình, chính quyền địa phương và cộng đồng xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Một công việc phù hợp, một cơ hội được tin tưởng hay đơn giản là thái độ ứng xử công bằng, không kỳ thị sẽ giúp người hoàn lương có thêm động lực vươn lên trong cuộc sống.

Những năm qua, cùng với công tác quản lý, giáo dục và cải tạo phạm nhân, lực lượng Công an đã tích cực phối hợp với các cấp, các ngành triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ người chấp hành xong án phạt tù tái hòa nhập cộng đồng. Nhiều trường hợp sau khi trở về địa phương đã ổn định cuộc sống, phát triển kinh tế gia đình, tham gia các hoạt động xã hội và trở thành những công dân gương mẫu.

Đó cũng là điều mà những người được đặc xá trong đợt này đang hướng tới. Sau những tháng ngày trả giá cho sai lầm, họ mong muốn được xã hội nhìn nhận bằng những nỗ lực của hiện tại thay vì chỉ bằng những lỗi lầm trong quá khứ.

Buổi lễ công bố quyết định đặc xá kết thúc, những người được đặc xá hoàn tất các thủ tục để chuẩn bị trở về với gia đình. Phía trước họ là một cuộc sống mới với nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thử thách. Dẫu vậy, trong ánh mắt của những người sắp bước qua cánh cổng Trại tạm giam hôm ấy vẫn ánh lên niềm hy vọng.

Hy vọng về một sự khởi đầu mới. Hy vọng về những ngày tháng bình yên bên người thân. Và hy vọng rằng, bằng sự nỗ lực của chính mình cùng sự cảm thông, chia sẻ của cộng đồng, họ sẽ thực sự tìm lại được vị trí của mình trong xã hội, để ngày trở về trở thành dấu mốc mở đầu cho một cuộc đời mới tốt đẹp hơn.