Cảnh giác mua bán, cho thuê sim di động trong thời đại “SIM chính chủ”

Từ ngày 15/4/2026, Thông tư số 08/2026/TT-BKHCN ngày 31/3/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ về hướng dẫn việc xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất có hiệu lực, hướng dẫn xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất, trong đó có các thông tin về số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh và sinh trắc học ảnh khuôn mặt. Quy định mới nhằm góp phần bảo đảm thông tin thuê bao phản ánh đúng người đăng ký, người sử dụng, hạn chế tình trạng SIM rác và ngăn chặn việc lợi dụng số điện thoại để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Ảnh minh họa

Trên mạng xã hội, người dân có thể bắt gặp các “lời mời”, như: “Cho thuê SIM chính chủ, nhận tiền hằng tháng”; “Cho mượn SIM nhận OTP, không ảnh hưởng gì”; “Mở SIM giúp, mỗi SIM được vài trăm nghìn”; “Mua SIM chính chủ, không cần sang tên”... Điểm chung của những lời mời này là đánh vào tâm lý muốn kiếm thêm thu nhập, trong khi người được thuê thường được cam kết rằng “chỉ giao SIM, không làm gì khác” hoặc “nếu có vấn đề thì bên thuê chịu trách nhiệm”. Tuy nhiên, người dân cần hiểu rằng việc giao SIM cho người khác sử dụng không đồng nghĩa với việc mình đã chấm dứt trách nhiệm liên quan đến thuê bao. Một số điện thoại đứng tên người A nhưng thực tế do người B sử dụng có thể tạo ra tình trạng “người đứng tên một đằng, người sử dụng một nẻo”. Khi SIM bị sử dụng để đăng ký tài khoản, nhận mã xác thực, khôi phục mật khẩu hoặc phục vụ hoạt động vi phạm pháp luật, cơ quan chức năng có thể phải xác minh quá trình đăng ký, quản lý và sử dụng thuê bao.

Cơ quan quản lý nhà nước cũng đã cảnh báo thực tế nhiều SIM được đăng ký từ trước có thể đã bị cho mượn, chuyển nhượng nhưng chưa cập nhật thông tin chính chủ, từ đó tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng vào các hành vi vi phạm pháp luật mà người đứng tên không biết, trong đó, có 4 thủ đoạn thường gặp gồm:

Cho thuê SIM nhận OTP - không cần làm gì vẫn có tiền

Đối tượng yêu cầu người dân giao SIM trong một khoảng thời gian nhất định, trả tiền theo ngày hoặc theo tháng và giải thích rằng chỉ sử dụng SIM để nhận mã xác thực. Bởi SIM có thể được sử dụng để nhận mã xác thực, đăng ký hoặc khôi phục tài khoản trực tuyến. Nếu SIM bị lợi dụng để phục vụ hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc hoạt động vi phạm pháp luật khác, người đứng tên thuê bao có thể bị cơ quan chức năng xác minh về nguồn gốc SIM, người sử dụng thực tế và mục đích giao SIM.

Mở nhiều SIM giúp, mỗi SIM được trả tiền

Đối tượng đề nghị sử dụng căn cước của người dân để đăng ký nhiều thuê bao rồi giao SIM lại cho người khác. Thậm chí, có trường hợp người dân được yêu cầu “đứng tên giúp”, với lời hứa “không cần sử dụng, không liên quan gì”.

Người dân tuyệt đối không nên thực hiện. Thông tin thuê bao phải phản ánh đúng người đăng ký, người sử dụng theo quy định; việc sử dụng giấy tờ không đúng hoặc không cập nhật thông tin thuê bao có thể bị xử phạt.

Mua SIM chính chủ nhưng không cần sang tên

Người mua trả tiền, nhận SIM và sử dụng nhưng thông tin thuê bao vẫn đứng tên người bán. Đây là một trong những trường hợp dễ tạo ra “kẻ hở” giữa người đứng tên trên hệ thống và người sử dụng thực tế, mà kẻ gian có thể lợi dụng để thực hiện hành vi phạm pháp.

Theo khoản 1 Điều 34 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, chủ thuê bao có hành vi không thực hiện giao kết lại hợp đồng theo mẫu, điều kiện giao dịch chung với doanh nghiệp viễn thông khi chuyển việc sử dụng số thuê bao cho tổ chức, cá nhân khác sử dụng có thể bị xử phạt. Đối với trường hợp từ 01 đến 10 số thuê bao vi phạm, mức phạt là 200.000–500.000 đồng cho mỗi số thuê bao; từ 11–200 số bị phạt 5–10 triệu đồng; từ 201–500 số bị phạt 10–20 triệu đồng; từ 501 số trở lên bị phạt 30–50 triệu đồng.

Mua bán SIM đã kích hoạt sẵn, có thông tin thuê bao

Một số tài khoản trên mạng xã hội quảng cáo bán SIM đã gắn số, nhập sẵn thông tin thuê bao, kích hoạt sẵn dịch vụ, chỉ cần nhận SIM là sử dụng. Theo điểm b khoản 7 Điều 34 Nghị định 174/2026/NĐ-CP, hành vi bán, cho thuê, chuyển nhượng, lưu thông trên thị trường SIM thuê bao đã được gắn số, nhập sẵn thông tin thuê bao, cung cấp sẵn dịch vụ di động mà chủ thể thực hiện không phải là doanh nghiệp viễn thông, đại lý dịch vụ viễn thông hoặc tổ chức, cá nhân được phân bổ, cấp mã, số viễn thông theo quy định có thể bị phạt 30 - 40 triệu đồng.

Đây là quy định người dân cần đặc biệt lưu ý khi mua SIM qua mạng xã hội, các hội nhóm hoặc từ những người không phải đại lý, điểm cung cấp dịch vụ được phép.

Đừng nghĩ “chỉ cho thuê SIM” thì không liên quan

Nguy cơ lớn nhất không chỉ nằm ở việc SIM được mua bán trái quy định mà còn ở mục đích sử dụng SIM sau khi được chuyển giao. Trong thực tế, một số điện thoại có thể được liên kết với tài khoản ngân hàng, ví điện tử, mạng xã hội, email và nhiều nền tảng trực tuyến. Người thuê SIM có thể tìm cách sử dụng số điện thoại để nhận mã OTP, đăng ký tài khoản hoặc khôi phục quyền truy cập. Nếu SIM bị sử dụng làm một mắt xích trong hoạt động lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, đánh bạc, tổ chức đánh bạc hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác, việc xác định người đứng tên thuê bao, người trực tiếp sử dụng và người biết hoặc tham gia vào hành vi vi phạm là vấn đề quan trọng trong quá trình xác minh. Do đó, không thể mặc nhiên cho rằng “tôi chỉ cho thuê SIM nên không liên quan”. Trách nhiệm pháp lý cụ thể phải được xem xét dựa trên hành vi, nhận thức, mục đích, vai trò và các tình tiết của từng vụ việc. Nếu người đứng tên SIM có hành vi khác như cung cấp thông tin không đúng, sử dụng giấy tờ của người khác để đăng ký thuê bao hoặc cố tình để người khác sử dụng nhưng không thực hiện thủ tục theo quy định thì còn có thể bị xử lý theo các quy định tương ứng của pháp luật.

Để tránh trở thành “mắt xích” cho các hành vi vi phạm pháp luật, người dân không tùy tiện cho thuê, cho mượn hoặc giao SIM chính chủ cho người khác sử dụng khi không rõ mục đích; không sử dụng căn cước, giấy tờ tùy thân của mình để đăng ký SIM cho người khác sử dụng; khi chuyển việc sử dụng số thuê bao cho người khác, cần thực hiện đúng thủ tục với doanh nghiệp viễn thông để cập nhật thông tin người sử dụng theo quy định, không chỉ giao SIM rồi coi như hoàn tất; không mua SIM trên mạng xã hội chỉ dựa vào lời quảng cáo “SIM chính chủ”, “SIM đã xác thực”, “SIM dùng để nhận OTP” mà không kiểm tra nguồn gốc và thủ tục đăng ký; tuyệt đối không cung cấp SIM cùng mã OTP, mật khẩu, thông tin đăng nhập ngân hàng hoặc thông tin bảo mật cho người khác; chủ động kiểm tra các số thuê bao đang đứng tên mình. Nếu phát hiện số không còn sử dụng, bị mất, thất lạc hoặc đang do người khác sử dụng, cần liên hệ doanh nghiệp viễn thông để được hướng dẫn xử lý. Khi phát hiện dấu hiệu SIM của mình bị lợi dụng để thực hiện các giao dịch, cuộc gọi, tin nhắn bất thường, cần nhanh chóng thông báo cho nhà mạng và cơ quan Công an.

Một chiếc SIM có thể có giá trị vật chất không lớn, nhưng số điện thoại gắn với danh tính của một cá nhân lại có giá trị rất lớn trong môi trường số. Chủ động quản lý SIM chính chủ chính là bảo vệ danh tính số, bảo vệ tài sản và góp phần phòng ngừa tội phạm trên không gian mạng.