Bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc, trách nhiệm pháp lý và quyền lợi “vàng” của cơ sở

Cơ sở pháp lý tham gia bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc

Theo khoản 1 Điều 35 và Phụ lục VII Nghị định 105/2025/NĐ-CP ngày 15/05/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH (gọi tắt là Nghị định 105/2025/NĐ-CP), được quy định:

- Cơ sở thuộc danh mục quy định tại Phụ lục VII kèm theo Nghị định 105/202/NĐ-CP phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc đối với tài sản của cơ sở, trừ cơ sở thuộc phạm vi quản lý của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phục vụ mục đích quân sự, quốc phòng, an ninh, trật tự.

- Phụ lục VII kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP đã siết chặt và mở rộng danh mục 44 loại hình cơ sở có nguy cơ cháy, nổ cao bắt buộc phải tham gia bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc (như nhà chung cư cao từ 05 tầng trở lên; nhà trẻ, trường mẫu giáo, trường mầm non có từ 50 trẻ; bệnh viện; chợ, trung tâm thương mại, siêu thị có tổng diện tích sàn từ 300m2 trở lên; cửa hàng xăng dầu; cơ sở kinh doanh hàng hóa dễ cháy có tổng diện tích sàn từ 200m2 trở lên; khách sạn, nhà khách, nhà nghỉ cao từ 03 tầng trở lên...).

Trách nhiệm của cơ sở khi tham gia bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc

Cơ sở thuộc danh mục phụ lục VII kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP, thì người đứng đầu cơ sở có trách nhiệm cụ thể như sau: 

- Thực hiện mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc đối với toàn bộ tài sản của cơ sở tại các doanh nghiệp bảo hiểm hợp pháp.

- Mức phí bảo hiểm và mức khấu trừ bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc quy định tại Phụ lục VI kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

- Giấy chứng nhận hoặc hợp đồng bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc phải được đưa vào thành phần hồ sơ quản lý theo dõi hoạt động PCCC tại cơ sở.

- Thường xuyên duy trì các điều kiện an toàn về PCCC tại cơ sở như tự kiểm tra an toàn PCCC, bảo dưỡng hệ thống trang thiết bị PCCC, tuyên truyền, tập huấn kỹ năng PCCC cho cán bộ, nhân viên, người lao động…

- Kịp thời khai báo, tích hợp dữ liệu PCCC vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về PCCC và CNCH theo quy định.

Quyền lợi của cơ sở khi tham gia bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc

- Khắc phục hậu quả nhanh chóng, phục hồi sản xuất: Khi xảy ra sự cố cháy, nổ thuộc phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm sẽ tiến hành giám định và bồi thường thiệt hại tài chính thực tế. Nguồn vốn bồi thường này giúp doanh nghiệp nhanh chóng sửa chữa nhà xưởng, mua sắm lại máy móc, tái thiết lập hoạt động kinh doanh mà không bị khủng hoảng dòng tiền.

- Đảm bảo uy tín với đối tác và cổ đông: Một doanh nghiệp có đầy đủ bảo hiểm luôn tạo được niềm tin vững chắc đối với các chủ đầu tư, ngân hàng cấp vốn và các đối tác thương mại, minh chứng cho một năng lực quản trị rủi ro chuyên nghiệp.

- Tránh các chế tài xử phạt hành chính: Việc tham gia bảo hiểm giúp cơ sở tuân thủ nghiêm túc các quy định của pháp luật, tránh được các khoản phạt hành chính nặng nề và nguy cơ bị đình chỉ hoạt động từ cơ quan chức năng khi có kiểm tra định kỳ, đột xuất.      

Hình thức xử phạt vi phạm hành chính

Nếu cơ sở thuộc danh mục Phụ lục VII kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP mà không mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc thì cơ sở sẽ bị xử lý nghiêm theo Nghị định 106/2025/NĐ-CP ngày 15/05/2025 và Nghị định số 69/2026/NĐ-CP ngày 06/03/2026 của Chính phủ, cụ thể:

- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với hành vi mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc không đủ đối tượng bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc hoặc không đúng mức phí bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc theo quy định đối với cơ sở phải mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc.

- Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với hành vi không mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc đối với cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ thuộc nhóm 2 Phụ lục II kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

- Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi không mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc đối với cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ thuộc nhóm 1 Phụ lục II kèm theo Nghị định 105/2025/NĐ-CP.

- Mức phạt trên áp dụng đối với cá nhân, phạt gấp đôi nếu tổ chức vi phạm.

An toàn PCCC phải bắt đầu từ ý thức phòng ngừa. Song hành với việc thường xuyên huấn luyện nghiệp vụ PCCC thường xuyên, định kỳ cho nhân viên, kiểm tra hệ thống điện và trang thiết bị chữa cháy, việc sở hữu một hợp đồng bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc hợp pháp chính là bước hoàn thiện cuối cùng cho quy trình an toàn của mỗi cơ sở.